تبلیغات
گروه زیست شناسی ناحیه 1 کرمان

بیوتكنولو ژی و گیاهان دارویی

  • تاریخ : سه شنبه 11 بهمن 1390
  • موضوع :
  • نظرات

بیوتکنولوژی گیاهان دارویی

استفاده از ترکیبات دارویی مشتق از گیاهان، نه تنها قدمت زیادی دارد، بلکه به‌دلیل عوارض جانبی بی‌شمار داروهای شیمیایی از یک‌سو و نارسایی‌های متعدد طب نوین در درمان برخی از بیماری‌ها با گذشت زمان، بار دیگر پرورش و تولید گیاهان دارویی با رشد قابل‌توجهی روبرو شده‌است. در مقالة حاضر سعی شده است تا ضمن معرفی برخی از روش‌های بیوتکنولوژیک مورد استفاده در شناسایی و تولید گیاهان دارویی، اهمیت اقتصادی متابولیت‌های دارویی مشتق از این گیاهان و ارزش بالای آنها برای کشورهایی همچون ایران که دارای تنوع بالایی از گیاهان دارویی هستند مشخص شود

مقدمه 

سابقه استفاده از گیاهان دارویی به زمان‌های بسیار دور برمی‌گردد؛ به‌طوری‌که حتی در کتب قدیمی مانند انجیل و کتاب مقدس باستانی هند  (ودا(. استفاده از برخی گیاهان در درمان بیماری‌ها توصیه شده است. اما قدمت استفاده از گیاهان دارویی، به‌معنی روند رو به کاهش آن در دنیای مدرن امروزی نیست. امروزه در جوامع صنعتی و در بسیاری از کشورهای پیشرفته و درحال توسعه، استفاده از طب سنتی و گیاهان دارویی برای حفظ سلامتی، به‌دلیل افزایش اعتماد مردم به استفاده از این گیاهان، بسیار چشمگیر است.

طبق برآوردی که توسط سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) صورت گرفته است، بیش از 80 درصد مردم جهان (نزدیک به 5 میلیارد نفر)‌، برای درمان بیماری‌ها هنوز از داروهای گیاهی استفاده می‌کنند. تقریباً یک چهارم داروهای تهیه‌شدة‌ دنیا دارای منشأ گیاهی هستند که یا مستقیماً از گیاهان عصاره‌گیری شده‌اند و یا بر اساس ترکیب گیاهی،‌ مدوله و سنتز شده‌اند. کار بر روی طب سنتی و استفاده از گیاهان دارویی، در سراسر جهان و به‌خصوص هند، ژاپن، پاکستان، سریلانکا و تایلند در دست انجام می‌باشد. در اروپا و در کشورهایی از قبیل آلبانی، بلغارستان، کرواسی، فرانسه، آلمان، مجارستان، هلند، اسپانیا و انگلستان و همچنین ترکیه، حدود 1500 گونه از گیاهان دارویی و معطر مورد استفاده قرار گرفته و در حدود 1400 محصول گیاهی در اروپا و ایالات متحده تولید می‌شود. در حدود 25 درصد از داروهای تجویزشده در ایالات متحده، حاوی حداقل یک ترکیب فعال گیاهی هستند. در چین، فروش داروهای سنتی در طول 5 سال اخیر دو برابر شده است. در هند نیز صادرات گیاهان دارویی نسبت به سال‌های قبل سه برابر شده است. تعداد زیادی از فرآورده‌های دارویی مشهور از گیاهان بدست می‌آیند. مثلاٌ، معمول‌ترین مسکن، یعنی (آسپرین)‌ از گونه‌های  Salix )بید) و Spiraea به‌دست می‌آید. همچنین داروهای ضد سرطانی چون Paclitaxel و Vinblastine فقط از منابع گیاهی حاصل می‌شوند.

بنابراین استفاده از روش‌های بیوتکنولوژیک به‌منظور تکثیر و افزایش توان ژنتیکی گیاهان دارویی و همچنین شناسایی سریع‌تر و دقیق‌تر ژنوتیپ‌هایی که فرآوردة بیشتری تولید می‌کنند، می‌تواند بسیار مفید و از لحاظ تجاری سودآور باشد. در مطلب حاضر، روش‌های مختلف بیوتکنولوژیک که می‌توانند در زمینة افزایش بهره‌وری گیاهان دارویی به‌کار روند معرفی خواهند شد.

1- کاربردهای " کشت بافت " در زمینة گیاهان دارویی 

یکی از بخش‌های مهم بیوتکنولوژی "کشت بافت" است که کاربردهای مختلف آن در زمینة گیاهان دارویی، از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است:

1-1 باززایی در شرایط آزمایشگاهی ( In-Vitro Regeneration ): 

تکثیر گیاهان در شرایط آزمایشگاهی، روشی بسیار مفید جهت تولید داروهای گیاهی باکیفیت است. روش‌های مختلفی برای تکثیر در آزمایشگاه وجود دارد که از جملة‌ آنها، ریزازدیادی است. ریزازدیادی فواید زیادی نسبت به روش‌های سنتی تکثیر دارد. با ریزازدیادی می‌توان نرخ تکثیر را بالا برد و مواد گیاهی عاری از پاتوژن تولید کرد. گزارش‌های زیادی در ارتباط با بکارگیری تکنیک " کشت بافت " جهت تکثیر گیاهان دارویی وجود دارد. با این روش برای ایجاد کلون‌های گیاهی از تیرة لاله در مدت 120 روز بیش از 400 گیاه کوچک همگن و یک شکل گرفته شد که 90 درصد آنها به رشد معمولی خود ادامه دادند. برای اصلاح گل انگشتانه، از نظر صفات ساختاری، مقدار بیوماس، میزان مواد مؤثره و غیره با مشکلات زیادی مواجه خواهیم شد ولی با تکثیر رویشی این گیاه از راه کشت بافت و سلول، می‌توان بر آن مشکلات غلبه نمود. چنان‌که مؤسسة گیاهان دارویی بوداکالاز در مجارستان از راه کشت بافت و سلول گل انگشتانه موسوم به آکسفورد، توانست پایه‌هایی کاملاٌ همگن و یک شکل از گیاه مذکور به‌دست آورد. از جملة گیاهان دیگر می‌توان موارد زیر را نام برد:

Catharanthus roseus, Cinchona ledgeriana, Digitalis spp, Rehmannia glutinosa, Rauvolfia serpentina, Isoplexis canariensis

2-1- باززایی از طریق جنین‌‌زایی سوماتیک )غیرجنسی):

تولید و توسعة مؤثر جنین‌های سوماتیک، پیش‌نیازی برای تولید گیاهان در سطح تجاری است. جنین‌زایی سوماتیک فرآیندی است که طی آن گروهی از سلول‌ها یا بافت‌های سوماتیک، جنین‌های سوماتیک تشکیل می‌دهند. این جنین‌ها شبیه جنین‌های زیگوتی (جنین‌های حاصل از لقاح جنسی) هستند و در محیط کشت مناسب می‌توانند به نهال تبدیل شوند. باززایی گیاهان با استفاده از جنین‌زایی سوماتیک از یک سلول، در بسیاری از گونه‌های گیاهان دارویی به اثبات رسیده است. بنابراین در این حالت با توجه به پتانسیل متفاوت سلول‌های مختلف در تولید یک ترکیب دارویی، می‌توان گیاهانی با ویژگی برتر نسبت به گیاه اولیه تولید نمود. ازجمله گیاهان دارویی که توانسته‌اند از آنها جنین سوماتیک به‌دست آورند، می‌توان موارد زیر را بیان نمود:

Podophyllum hexandrum , Bunium persicum, Acacia catechu , Aesculus hippocastanum and Psoralea corylifolia

3-1 حفاظت گونه‌های گیاهان دارویی از طریق نگهداری در سرما:

با تکیه بر کشت بافت و سلول می‌توان برای نگهداری کالتیوارهای مورد نظر در بانک ژن یا برای نگهداری طولانی مدت اندام‌های تکثیر گیاه در محیط نیتروژن مایع، اقدام نمود. نگهداری در سرما، یک تکنیک مفید جهت حفاظت از کشت‌های سلولی در شرایط آزمایشگاهی است. در این روش با استفاده از نیتروژن مایع (196- درجه سانتی‌گراد) فرآیند تقسیم سلولی و سایر فرآیندهای متابولیکی و بیوشیمیایی متوقف شده و در نتیجه می‌توان بافت یا سلول گیاهی را مدت زمان بیشتری نگهداری و حفظ نمود. با توجه به اینکه می‌توان از کشت‌های نگهداری شده در سرما، گیاه کامل باززایی کرد، لذا این تکنیک می‌تواند روشی مفید جهت حفاظت از گیاهان دارویی در معرض انقراض باشد. مثلاً بر اساس گزارشات منتشر شده، روش نگهداری در سرما، روشی مؤثر جهت نگهداری کشت‌های سلولی گیاهان دارویی تولیدکنندة آلکالوئید همچون Rauvollfia serpentine , D. lanalta , A. belladonna , Hyoscyamus spp . است. این تکنیک، می‌تواند جهت نگهداری طیفی از بافت‌های گیاهی چون مریستم‌ها، بساک و دانة گرده، جنین، کالوس و پروتوپلاست به‌کار رود. تنها محدودیت این روش، مشکل دسترسی به نیتروژن مایع است.

4-1 تولید متابولیت‌های ثانویه از گیاهان دارویی:

از لحاظ تاریخی، اگرچه تکنیک " کشت بافت " برای اولین بار، در سال‌های 1940-1939 در مورد گیاهان به‌کار گرفته‌شد، ولی در سال 1956 بود که یک شرکت دارویی در کشور آمریکا ( Pfizer Inc ) اولین پتنت را در مورد تولید متابولیت‌ها با استفاده از کشت توده‌ای سلول‌ها منتشر کرد. کول و استابو (1967) و هبل و همکاران (1968) توانستند مقادیر بیشتری از ترکیبات ویسناجین ( Visnagin ) و دیوسجنین ( Diosgenin ) را با استفاده از کشت بافت نسبت به حالت طبیعی (استخراج از گیاه کامل) به‌‌دست آورند. گیاهان، منبع بسیاری از مواد شیمیایی هستند که به‌عنوان ترکیب دارویی مصرف می‌شوند. فرآورده‌های حاصل از متابولیسم ثانویه گیاهی ( Secondary Metabolite ) جزو گرانبهاترین ترکیب شیمیایی گیاهی ( Phytochemical ) هستند. با استفاد از کشت بافت می‌توان متابولیت‌های ثانویه را در شرایط آزمایشگاهی تولید نمود. لازم به‌ذکر است که متابولیت‌های ثانویه، دسته‌ای از مواد شامل اسیدهای پیچیده، لاکتون‌ها، فلاونوئیدها و آنتوسیانین‌ها هستند که به‌صورت عصاره یا پودرهای گیاهی در درمان بسیاری از بیماری‌های شایع به‌کار برده می‌شوند.

1-4-1راهکارهای افزایش متابولیت‌های ثانویه گیاهی از طریق کشت بافت 

1- استفاده از محرک‌های ( Elicitors ) زنده و غیر زنده‌ای که می‌توانند مسیرهای متابولیکی سنتز متابولیت‌های ثانویه را تحت تأثیر قرار داده و میزان تولید آنها را افزایش دهند. لازم به‌ذکر است که این محرک‌ها در شرایط طبیعی نیز بر گیاه تأثیر گذاشته و باعث تولید یک متابولیت خاص می‌شوند.

2-افزودن ترکیب اولیة ( Precursor ) مناسب به محیط‌کشت، با این دیدگاه که تولید محصول نهایی در نتیجه وجود این ترکیبات در محیط‌کشت، القاء شود.

3- افزایش تولید یک متابولیت ثانویه در اثر ایجاد ژنوتیپ‌های جدیدی که از طریق امتزاج پروتوپلاست یا مهندسی ژنتیک، به‌دست می‌آیند.

4- استفاده از مواد موتاژن جهت ایجاد واریته‌های پربازده 

5- کشت بافت ریشة گیاهان دارویی (ریشه، نسبت به بافت‌های گیاهی دیگر، پتانسیل بیشتری جهت تولید متابولیت‌های ثانویه دارد) 

2-4-1 مثال‌ها 

مثال‌های قابل ذکر آنقدر زیاد است که تصور می‌شود هر ماده‌ای با منشاء گیاهی، از جمله، متابولیت‌های ثانویه را می‌توان به‌وسیلة کشت‌های سلولی تولید کرد: از جمله ترکیباتی که از طریق کشت سلولی و کشت بافت به تولید انبوه رسیده است،‌ داروی ضد سرطان تاکسول است. این دارو که در درمان سرطان‌های سینه و تخمدان به‌کار می‌رود از پوست تنه درخت سرخدار ( Taxus brevilifolia L. ) استخراج می‌گردد. از آنجایی‌که تولید تاکسول به‌دلیل وجود 10 هستة استروئیدی در ساختار شیمیایی آن بسیار مشکل است و جمعیت طبیعی درختان سرخدار نیز برای استخراج این ماده بسیار اندک است، لذا راهکار دیگری را برای تولید تاکسول باید به‌کار گرفت. در حال حاضر، برای تولید تاکسول از تکنیک کشت بافت و کشت قارچ‌هایی که بر روی درخت رشد کرده و تاکسول تولید می‌کنند،‌ استفاده می‌گردد.

سولاسودین ( Solasodine ) نیز از ترکیبات دیگری است که از طریق کشت سوسپانسیون سلولی گیاه Solanum eleganifoliu به‌دست می‌آید. از جمله متابولیت‌های دیگری که از طریق تکنیک کشت بافت و در مقیاس تجاری تولید می‌شود، شیکونین ( Shikonin ) (رنگی با خاصیت ضد حساسیت و ضد باکتری) است. مثال‌های زیر گویای کارایی تکنیک کشت بافت در تولید متابولیت‌های ثانویه است.

تولید آلکالوئید پیرولیزیدین ( Pyrolizidine ) از کشت بافت ریشة Senecio sp ، سفالین ( Cephaelin ) و امتین ( Emetine ) از کشت کالوس Cephaelis ipecacuanha ، آلکالوئید کوئینولین ( Quinoline ) از کشت سوسپانسیون سلولی Cinchona ledgerione و افزایش بیوسنتز آلکالوئیدهای ایندولی با استفاده از کشت سوسپانسیون سلولی گیاه Catharanthus roseus .

3-4-1 استفاده از بیورآکتورها در تولید صنعتی متابولیت‌های ثانویه 

تولید متابولیت ثانویة گیاهی با خصوصیات دارویی در شرایط آزمایشگاهی، فواید زیادی در مقایسه با استخراج این ترکیبات از گیاهان، تحت شرایط طبیعی دارد. کنترل دقیق پارامترهای مختلف، سبب می‌شود که کیفیت مواد حاصل در طول زمان تغییر نکند. درحالی که در شرایط طبیعی مرتباٌ تحت تأثیر شرایط آب و هوایی و آفات است. تحقیقات زیادی در زمینة استفاده از کشت‌های سوسپانسیون و سلول گیاهی برای تولید متابولیت‌های ثانویه صورت گرفته است. از جمله ابزارهایی که برای کشت وسیع سلول‌های گیاهی به‌کار رفته‌اند، بیورآکتورها هستند. بیورآکتورها، مهمترین ابزار در تولید تجاری متابولیت‌های ثانویه از طریق روش‌های بیوتکنولوژیک، محسوب می‌شوند.



ادامه مطلب
  • نویسنده : عشرت بیدرانی
  • اکسین

    • تاریخ : پنجشنبه 6 بهمن 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    تنش های محیطی و اکسین ها بیوسنتز اتیلن را تحریک  می کنند

    بیو سنتز اتیلن به وسیله چندین عامل از جمله مراحل نموی ،شرایط محیطی ، سایر هورمون های گیاهی و آسیب های فیزیکی و شیمیایی تحریک می شود .بیوسنتز اتیلن همچنین با طی چرخه شب و روز تغییر می نماید ،در طول روز مرتب بر مقدار اتیلن گیاه افزوده شده ودر شب به حداقل می رسد.

    رسید گی میوه :وقتی میوه می رسد میزان ACCوبیوسنتز اتیلن به دلیل افزایش فعالیت هر دو آنزیم ACCاکسیداز وACCسنتتاز افزایش می یابد.همین طور بر میزان mRNAگروهی از ژن هایی که هر یک از این آنزیم ها را رمز سازی می کنند نیز افزوده می گردد.تیمار میوه نارس با ACCباعث افزایش ناچیزی در تولید اتیلن می گردد که نشان می دهد افزایش فعالیت ACCاکسیداز مرحله ای محدود کننده در رسیدگی میوه است .

     اتیلن رسیدگی بعضی از میوه ها را تحریک می کند

    در کاربرد روزمره ،رسیدگی میوه به تغییراتی اطلاق می شود که آن را برای خوردن آماده سازد .چنین تغییراتی شامل نرم شدن به دلیل شکستن آنزیمی دیواره یاخته ها،هیدرولیز نشاسته ،تجمع قند و ناپدید شدن اسید های آلی وترکیبات فنلی شامل تانن ها می باشد .از منظر گیاه،رسیدگی میوه به معنای آن است که دانه ها آماده پراکنده شدن می باشند.

    برای دانه هایی که پراکنده شدن آنها وابسته به خورده شدن توسط جانوران است رسیدگی متذادف خوردنی بودن آن  است .آنتوسیانین ها و کارتنوییدها ی دارای رنگ روشن ،اغلب در روپوست این میوه ها انباشته می شوند و به همین دلیل به راحتی توسط جانوران دیده می شوند .اما دانه هایی که متکی به تغییرات مکانیکی یا موارد دیگر است ،رسیدگی میوه به معنای خشک شدن وسپس شکافتن آن می باشد .به دلیل اهمیت این موضوع در کشاورزی ،مطالعات زیادی روی رسیدگی میوه هایی که قابل خوردن هستند متمرکز شده است.

    سال های متمادی است که می دانند هورمون ها موجب تسریع در فرایند رسیدگی میوه های خوردنی می شوند .در معرض اتیلن قرار دادن چنین میوه هایی فرایند های همراه با رسیدگی میوه را جلو می اندازد و افزایش قابل ملاحظه تولید اتیلن با شروع رسیدگی میوه همراه می شود .بازنگری طیف وسیعی از میوه ها نشان داده است که تمام آنها به اتیلن پاسخ نمی دهند.

    تمام میوه هایی که در پاسخ به اتیلن تنفسشان قبل از مرحله رسیدگی میوه ها افزایش می یابد را میوه های بحرانی می نامند.چنین میوه هایی ، درست قبل از افزایش تنفس شان یک اوج تولید اتیلن را نشان می دهند .از آنجا که تیمار با اتیلن میوه را وادار به تولید اتیلن اضافی می نماید ،عملکرد آن را می توان خود کاتالیزوری توصیف نمود.سیب ،موز و گوجه فرنگی نمونه هایی از میوه های بحرانی هستند.

    در مقابل میوه هایی نظیر مرکبات و انگور که افزایش بحرانی تنفس و تولید ایلن را نشان نمی دهند به میوه های غیر بحرانی معروف هستند .مثال های دیگری از میوه های بحرانی و غیربحرانی در جدول زیر آمده است

    بحرانی :سیب –آووکادو-موز –طالبی-درخت چرمی مویا-انجیر-انبه-زیتون-هلو-گلابی-خرمالو-آلو-گوجه فرنگی

    غیر بحرانی: فلفل دلمه ای گیلاس –مرکبات –انگور –آناناس-لوبیا رشته ای –توت فرنگی –هندوانه

    اگر چه اثرات اتیلن بیرونی روی رسیدگی میوه روشن و مشخص است اما ایجاد رابطه نسبی بین میزان اتیلن درونی ورسیدن میوه بسیار مشکل است .نشان داده شده است که باز دارنده های بیو سنتز اتیلن (مثل AVG)یا عملکرد اتیلن (مثل CO2،MCP،یا یون نقره Ag+)رسیدن میوه را به تاخیر می اندازند و حتی مانع رسیدگی میوه می شوند .به هر حال قطعی بودن ضرورت وجود اتیلن برای رسیدگی از طریق آزمایش هایی ثابت شده است که در آنها بیوسنتز اتیلن به وسیله بیان یکی از گونه های پادسوی ACCسنتتاز یا ACCاکسیداز گوجه فرنگی تراریخت شده به طور کامل از رسیدگی میوه جلوگیری می کند ورسیدگی میوه ی تیمار شده با اتیلن بیرونی از سر گرفته می شود.

    شواهد بیشتر در مورد نیاز رسیدگی میوه ها به اتیلن از تجزیه و تحلیل جهش همیشه نارس گوجه فرنگی  فراهم شده است .همان طور که از نام آن نیز مشخص است جهش به طور کامل رسیدگی میوه را غیر ممکن ساخته است .تجزیه تحلیل مولکولی آشکار نموده است که همیشه  نارس بودن به علت جهش در گیرنده اتیلن است و موجب عدم اتصال آن به گیرنده اتیلن می شود .این آزمایش ها شواهد قاطعی در مورد نقش اتیلن در رسیدگی میوه را فراهم نموده و راه های دست ورزی رسیدن میوه را از طریق بیوتکنولوژی باز نموده است.

    در گوجه فرنگی چندین ژن که در طول رسیدگی میوه بشدت تنطیم می شوند شناسایی شده است طی رسیدگی میوه گوجه فرنگی ،میوه در نتیجه هیدرولیز دیواره یاخته نرم می شود و رنگ آن از سبز به قرمز ،در نتیجه تجزیه کلروفیل و سنتز رنگیزه کاروتنوییدی لیکوپن تبدیل می شود .همزمان با آن ترکیبات معطر و طعم دهنده تولید می گردد.

    آنالیز mRNAمیوه های گوجه فرنگی وحشی و گوجه فرنگی که مهندسی ژتنیک روی آن صورت گرفته و فاقد توانایی سنتز اتیلن می باشد نشان داد که بیان ژن در طول رسیدگی میوه حداقل به وسیله دو مسیر مستقل از هم تنظیم می شود :

    1-یک مسیر وابسته وابسته به اتیلن ،شامل ژن هایی است که در بیو سنتز لیکوپن و ترکیبات معطر ،متابولیسم تنفسی   رمز ساز ACCسنتتاز نقش دارند.

    2-یک مسیر مستقل از اتیلن ،که شامل ژن های رمز ساز ACC  اکسیداز و کلروفیلاز می باشد .بنابر این تمام فرایند هایی که در رسیدگی میوه مشارکت دارند وابسته به اتیلن نمی باشند.

    از جمله دیگر اعمال اتیلن عبارت هستند .1-اتیلن باعث القای رشد جانبی  یاخته می شود

    .2-تولید اتیلن قلاب های تشکیل شده در دانه رست های رشد یافته در تاریکی را پایدار نگه می دارد

    .3-اتیلن خواب دانه وجوانه را در بعضی از گونه ها می شکند

    4-اتیلن رشد طولی گونه ها ی آبزیرا که در زیر آب رشد می کنند تحریک می نمایند.

    5-اتیلن تشکیل ریشه ها و تارهای کشنده را القا می نماید

    6-اتیلن گلدهی را در تیره آناناس تحریک می کند.

    7-اتیلن پیری زودرس را در برگ تشدید می کند.

    8-اتیلن بیان ژن را تنظیم می کند

    منبع :کتاب فیزیولوژی گیاهی (تایز وزایگر) ترجمه دکتر خسرو منوچهری کلانتری



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • آلزایمر

    • تاریخ : پنجشنبه 6 بهمن 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    تصور غلط درباره آلزایمر


    در طی چند سال اخیر در مورد اینکه آلزایمر چیست؟ چه کسانی به آن مبتلا می شوند؟ تاثیرات آن بر زندگی بیماران چگونه است؟ و … ، تصورات غلط بی شماری به وجود آمده است.


    آلزایمر

    این تصورات غلط به علائم بیماری متصل شده و به ما اجازه نمی دهند تا شناخت دقیقی از بیماری پیدا کنیم.

    انجمن جهانی آلزایمر معتقد است که اگر از بیماری رفع ابهام شود، مردم خیلی راحت تر می توانند با واقعیت مواجه شوند.

     

    در این قسمت چند تصور رایج نادرست و واقعیت های آنها را برای شما بازگو می کنیم.

     

    تصور غلط 1: اگر یکی از افراد فامیل دچار این بیماری شود، شما نیز به آن مبتلا خواهید شد.

    حقیقت: هر چند عوامل وراثتی نقش مهمی را در این بیماری بازی می کنند، اما تنها 5 تا 10 درصد از کل افرادی که دارای بیماری هستند، از طریق موارد ژنتیکی به آن مبتلا شده اند. در اکثر موارد هیچ گونه علامت قابل شناسایی یافت نمی شود. تحقیق و بررسی بر روی ژن ها همچنان ادامه دارد.

     

    تصور غلط 2 : آلزایمر تنها بیماری افراد سالمند است.

    حقیقت: هر چند افزایش سن خطر ابتلا به بیماری را افزایش می دهد، اما آلزایمر فقط در افراد سالخورده بروز نمی کند. افراد 40 تا 50 ساله ای نیز هستند که دچار آلزایمر شده اند. چیزی که در اینجا باید به خاطر داشته باشیم این است که با افزایش سن، خطر ابتلا به آلزایمر نیز افزایش پیدا می کند.

     

    تصور غلط 3 : آلزایمر قابل درمان است.

    حقیقت: برای آلزایمر، هیچ نوع درمان قطعی وجود ندارد. البته چند نوع دارو و معالجات گوناگون وجود دارد که می تواند تا حدی در برخی از بیماران ثمربخش باشد. گام بلندی در راه پیدا کردن درمان برداشته شده که نتایج خوش بینانه ای را به همراه داشته است.

    با افزایش سن، خطر ابتلا به آلزایمر نیز افزایش پیدا می کند

    تصور غلط 4 : از دست دادن حافظه یعنی آلزایمر.

    حقیقت: ممکن است خیلی از افراد با حافظه خود مشکل داشته باشند، اما این بدان معنا نیست که دارای آلزایمر هستند. اگر از دست دادن حافظه بر روی چگونگی زندگی روزمره شما تاثیر می گذارد و توانایی قضاوت و استدلال و استنتاج و سایر مهارت های ارتباطی خود را از دست داده اید، می توانید برای تشخیص مشکل به پزشک مراجعه کنید.

     

    تصور غلط 5 : مصرف آلومینیوم باعث ایجاد آلزایمر می شود.

    حقیقت: هر چند تحقیقات گسترده ای برای کشف ارتباط میان آلومینیوم و آلزایمر انجام شده است، اما تا کنون هیچ نوع مدرک موثقی در این زمینه به دست نیامده است. بروز بیماری از دلایل مختلفی نشات می گیرد؛ از قبیل: عوامل وراثتی، روش زندگی، عوامل در محیط اطراف و… .

     

    تصور غلط 6 : آلزایمر قابل پیشگیری است.

    حقیقت: به این دلیل که هنوز علت ایجاد آلزایمر مشخص نشده، نمی توان از آن پیشگیری کرد. اما  بهتر است همواره ذهن و بدن خود را با انتخاب های آگاهانه، فعال نگه دارید. این انتخاب ها شامل: ورزش، داشتـن رژیـم غـذایی سالم و مصرف میوه ها و سبزیجات تازه و ماهی می باشد.

     

    تصور غلط 7 : ویتامین ها، مکمل ها و قرص های تقویت حافظه می توانند از آلزایمر جلوگیری کنند.

    حقیقت: مطالعات بسیاری برای تشخیص تاثیرگذاری فرآورده هایی نظیر ویتامین E و عصاره درخت جینکو انجام شده که اکثرا بی فایده بوده، اما تحقیق در این زمینه همچنان ادامه دارد.

     

    تصور غلط 8 : اگر من دچار آلزایمر شوم، زندگی ام تمام است.

    حقیقت: شمار کثیری از افراد که دچار آلزایمر هستند، زندگی پر معنا و فعالی را دنبال می کنند. آن ها هدفمند هستند و به هیچ وجه احساس نمی کنند که زندگی شان به پایان رسیده است. تشخیص به موقع بیماری و انجام اقدامات لازم، نقش مهمی را در بهبودی فرد ایفا می کند.

    باید برای بیماران محیط مناسب و خدمات ویژه را فراهم آورید، از آن ها حمایت کنید، به فعالیت وادارشان کنید و شوق زندگی را در آن ها بیدار سازید.

     

    تصور غلط 9 : تمام بیماران آلزایمری پرخاشگر و خشن هستند.

    حقیقت: این بیماری بر روی هر فرد به صورت متفاوتی تاثیر می گذارد. از دست دادن حافظه و به وجود آمدن حواس‌پرتی، اغلب ناامید کننده و ترس آور است. با آگاهی از بیماری و تغییر رفتار در مقابل بیمار می توان از واکنش های خشن و پرخاشگرانه جلوگیری کرد.

     

    تصور غلط 10: بیماران آلزایمری متوجه وقایعی که در اطراف آن ها رخ می دهد، نیستند.

    حقیقت: بسیاری از افرادی که به آلزایمر مبتلا هستند، نسبت به کلیه وقایعی که در اطراف آن ها روی می دهد آگاهی دارند، اما عده ای نیز با این مسئله مشکل دارند. آلزایمر توانایی برقراری ارتباط و تشخیص وقایع را از بیماران سلب می کند، هر چند بر روی هر شخص تاثیر متفاوتی می گذارد.

    واقعیت این است که بیماران آلزایمری همان انسان های سابق هستند و شما باید ملاحظه آنها را کرده و در مقابلشان با احترام رفتار نمایید

    خاتمه دادن به تصورات نادرست

    آلزایمر یک نوع بیماری پیش‌رونده است و بسیار ویرانگر می باشد که به مرور زمان سلول های مغز را نابود می کند. معمولا در افراد بالای 65 سال بروز می کند، اما همچنین می تواند بزرگسالان را در سنین کمتر نیز نشانه رود.

     

    بروز آلزایمر را می‌توان به تأخیر انداخت

    بروز آلزایمر را می توان با رعایت مستمر بهداشت روانی و جسمی در طول زندگی، کنترل و یا به تاخیر انداخت.

    هر چند آلزایمر عارضه‌ای است که به عنوان یک روند طبیعی در افراد بر اثر افزایش طول عمر اتفاق می‌افتد، اما کهولت سن یکی از مهم ترین عوامل خطر ابتلا به این بیماری است.

    عدم مصرف دخانیات، نداشتن استرس و دغدغه فکری و همچنین انجام فعالیت فکری، فرهنگی و مطالعاتی مستمر و همچنین ورزش‌های روزانه می‌تواند سن ابتلا به بیماری آلزایمر را به تأخیر بیاندازد.

    در هر حال درصد بالایی از افراد بالای 70 تا 80 سال، دیرتر یا زودتر دچار این بیماری خواهند شد و گاهی حتی ممکن است فرد سالم، ورزشکار، اهل تفکر و مطالعه به علت عوامل ژنتیکی نیز به آلزایمر مبتلا شود.

    این افراد بعد از یک مدت ابتدا زمان را گم می‌کنند، بعد مکان و اشخاص را و در نهایت دچار فراموشی کامل می‌شوند و در سنین بالاتر، حتی رفتارهای کودکانه مثل مکیدن انگشت و در افراد بسیار بسیار سالمند رفتار پسرفت به دوران کودکی مشاهده می‌شود.

    داشتن رفتارهای بهانه جویانه، آغاز و انتهای روند زندگی افراد را به هم شبیه ساخته است.

    سالمندان باید خود آموزش ببینند که چگونه به ارتقای وضعیت روانی و جهانی خود توجه کنند و از سوی دیگر ارزش‌های اخلاقی به این مفهوم باید در جامعه نهادینه شود که فرد تا پیر می شود جای آن ها در خانه سالمندان نیست و تا جایی که می‌شود باید از آن ها در کانون خانواده نگهداری کرد.

    ترتیب دادن برنامه‌های ملاقات منظم و دوره‌ای با افراد مسن در خانه سالمندان ضروری است. در صورت ناچاری و سپردن افراد سالمند به این خانه ها، باید هر از گاهی با بازگرداندن موقت آن ها به کانون خانواده، به تقویت روحیه و کاهش دغدغه‌های فکری و روانی سالمندان کمک کنیم.

    فرآوری: معصومه آیت اللهی

    بخش سلامت تبیان



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • قارچ کامبوجا

    • تاریخ : شنبه 1 بهمن 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    کامبوچا نوعی چای گیاهی است.

    قارچ مربوط به کامبوچا ۲۲۰ سال قبل از میلاد در چین (منچوری) مورد مصرف داشته‌است و سپس از راه خطوط بازرگانی به روسیه وکشورهای اروپای شرقی انتقال یافته، در آنجا عمومیت پیدا کرد. قبل از جنگ جهانی دوم استفاده از آن بسیار رواج پیدا کرده بود ولی، در زمان جنگ به دلیل کمبود چای و شکر (محیط کشت کامبوچا ) از رواج افتاد. تمامی صد ساله‌های کشور روسیه، اسپانیا، تبت، ژاپن و چین عمر سراسر سلامتی خود را، مدیون این قارچند. امروزه این قارچ در اروپا و آمریکا بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد و حتی در آمریکا انجمن استفاده کنندگان از این قارچ تأسیس شده‌است. این قارچ از روسیه به کشور ما نیز راه پیدا کرده و چند سالی است در بعضی نقاط از آن استفاده می‌کنند.




    کامبوچا یک لایه پلی ساکارید حاوی انواعی از مخمرها و باکتری‌ها است. این باکتری‌ها شامل Bacterium xylinum، Acetobacter ketogenum، Bacterium gluconicam و مخمرهایی از انواع شیزوساکارو میسس، ساکارومیسس، تورولا و… است. مسیر تخمیر بدین ترتیب است که ابتدا مخمرهای موجود در محیط کشت، قند ساکارز را شکسته، گلوکز و فروکتوز تولید می‌کنند. فروکتوز هم با ایزومریزاسیون به گلوکز تبدیل شده، در مرحله بعد این قندها به مصرف مخمرها می‌رسند و الکل و Co۲ تولید می‌نمایند. Co۲ در نوشیدنی باقی می‌ماند وباعث می‌شود این نوشیدنی گازدار شود. وقتی الکل به مقدار مناسب تولید شد زمینه برای رشد باکتری‌هایی که از منبع کربنی جهت رشد و تکثیر خود استفاده می‌کنند مناسب می‌شود و باکتری‌ها فعال می‌گردند و الکل را به اسیدهایی از قبیل اسید استیک، اسید لاکتیک، اسید گلوکونیک و اسید گلوکورونیک تبدیل می‌کنند. این نوشیدنی شامل ویتامین‌های B۱ تا ,B۱۲ و اسیدفولیک وهمچنین دارای Usnic acid است که خواص ضدباکتریایی دارد. لازم به ذکر است، ازآنجا که شکر و کافئین اولیه به مصرف مخمر وباکتری می‌رسد، نوشیدنی در پایان کار هیچ یک از این موارد مضر را دارا نیست. البته ترکیب این نوشیدنی براساس نواحی متفاوت آب و هوایی، روش رشدو…کمی تفاوت دارد، اما درهمه موارد، این نوشیدنی ترش و شیرین با طعم و عطر دلنشین و دلپذیر و خواص درمانی تغذیه‌ای بسیار بالا می‌باشد .

    • چین و چروک‌های پوست را کاهش داده و لکه‌های قهوه‌ای روی دستها و صورت را برطرف می‌سازد و موجب افزایش خاصیت رطوبت پذیری روی پوست است جوش‌ها و کورک‌ها را برطرف می‌کند .
    • از برخی سرطان‌ها جلوگیری می‌کند .
    • رافع یبوست است .
    • برطرف کننده ناراحتی‌های عضلانی در شانه و گردن است
    • در رفع برونشیت و سرفه‌های آسمی در مدت۲تا۳ روز کمک می‌کند. به دفع مزاج بلغمی کودکان نیز یاری می‌رساند.
    • حساسیت اعصاب دردناک و ضعف اعصاب را بهبود می‌بخشد.
    • در ناراحتی‌های کلیوی توصیه می‌شود .
    • مثانه را پاک می‌کند وکولیت و سایر دردهای دستگاه گوارش را التیام می‌بخشد.
    • برای درمان آب مروارید و سایر تغییرات قرنیه موثر است و دید چشم را افزایش می‌دهد
    • از ناراحتی‌های قلبی می‌کاهد، تصلب شرائین و فشار خون را درمان می‌کند و میزان کلسترول خون را کاهش می‌دهد. رگها را نرم می‌سازد و جریان خون را افزایش داده، باعث لاغر شدن و کنترل وزن بدن می‌گردد.
    • از بی خوابی می‌کاهد
    • فعالیت کبد را افزایش داده و نارسایی‌های کبد وکلیه را درمان می‌کند.
    • میزان قند خون را تنظیم کرده سبب افت ناگهانی قند خون در افراد دیابتی می‌شود و اگر به طور روزانه مصرف شود در مدت ۱۰۰ روز اوره را کاهش می‌دهد
    • اثر شگفت انگیزی بر پوست سر دارد، از تاسی سر جلوگیری می‌کند و موها را ضخیم و سیاه می‌کند (حتی موهای سفید شده).
    • روماتیسم، خستگی وناراحتی‌های مفاصل را علاج می‌کند
    • در طی دوران یائسگی از گرگرفتگی می‌کاهد. ممکن است مصرف کنندگان هنگام نوشیدن این چای احساس گرما کنند. این امر ناشی از این واقعیت است که، اجزاء چای به جریان چون پیوسته و سبب خارج شدن عناصر و مایعات سمی می‌شود و به این دلیل در دست و پا تحرک بیشتر و در پیرامون کمر نرمش افزونتری ایجاد می‌کند.
    جستجو در ویکی‌انبار طریقه دم کردن چای  کامبوجا


    به آرامی یک فنجان شکردر آب جوش درون یک ظرف غیر فلزی اضافه کنیدتا۵ دقیقه بجوشد. پس از جوشیدن و برداشتن ظرف از روی اجاق ۵ عدد چای کیسه‌ای (منگنه فلزی نداشته باشد) در آن بیندازید و بعد از ۵ دقیقه آنها را در بیاورید (با قاشق چوبی). بگذارید محلول در دمای اطاق سرد شود. بعداز سرد شدن در یک ظرف یک گالنی ریخته و یا یک پارچه صاف کنید (پارچه تمیز باشد) قارچ خود را به آرامی درون آن بگذارید (ظرف شیشه‌ای باشد) اگر به عمق رفت خودش بعد از ۳تا۴ روز به سطح خواهد آمد، دهانه ظرف را با یک پارچه و کش محکم ببندید(از هیچ درپوش دیگری استفاده نکنید). ۷ روزظرف را در دمای معمولی و دور از پرتو مستقیم خورشید نگه دارید تا تخمیرانجام شود. قارچی به دست آید به اندازه سطح مورد کشتتان (ظرف خیلی بزرگ نباشد به دست گرفتن قارچ مشکل می‌شود) این قارچ مانند پنکیک‌های خاکستری ریز بوده، شکننده نیستند.قارچ خود به طور طبیعی جدا می‌شود(هنگام برداشتن قارچ وسیله فلزی همراهتان نباشد) اگر مواد ژله مانند به آن چسبیده بود می‌توانید آن را زیر آب بشوئیدوآن را روی بشقاب شیشه‌ای قرار دهید. از این قارچ می‌توانیدبرای تکثیر دوباره استفاده کنید. برای مصرف آن را در یخچال نگه دارید (مایع زیر قارچ باید مصرف شود ) هر روز صبح ناشتا نصف فنجان (پس از صاف کردن ) بنوشید (بیشتر از این مقدار می‌تواند مضر باشد) در صورتی که بخواهید دوباره آن را کشت دهید می‌توانید قارچ را در کیسه‌های پلاستیکی روی بشقاب شیشه‌ای یا کاغذی با کمی چای مرطوب نگه دارید شکستن آن اشکالی پیش نمی‌آورد و قارچ دوباره تخمیر را انجام خواهد داد.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • تشریح قورباغه

    • تاریخ : شنبه 1 بهمن 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    با سلام  تصویر ی از تشریح قورباغه را در وبلاگ گذاشته امیدوارم مورد توجه قرار گیردhttp://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Frog_vivisection.jpg



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • حسگرهای زیستی

    • تاریخ : شنبه 1 بهمن 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    سلام به همین زودی یعنی از تاریخ بیست هشت بهمن تا دوم اسفند جشنواره زیست فناوری ایران برگزار می گردد.به همین بهانه مطالبی خواندنی به نقل از سا یتهاویكیپدیابرایتان آورده ام.

    حسگر زیستی یا بیوسنسور نامِ گروهی از حسگرها است. این حسگرها به گونه‌ای طراحی می‌شوند تا تنها با یک ماده‌ی خاص واکنش نشان دهند. نتیجه‌ی این واکنش به صورتِ پیام‌هایی در می‌آید که یک ریزپردازنده، می‌تواند آن‌ها را تحلیل کند. این حسگرها از سه بخش تشکیل شده‌اند.

    1.     پذیرنده‌ی زیستی یا عنصرِ زیستیِ حساس: یک ماده‌ی زیستی (پادتنها، اسید نوکلئیکها، آنزیم‌ها، سلول‌ها و دیگر ماده‌هایِ زیستی) که می‌تواند به صورتِ انتخابی تنها با ماده‌ی خاصی واکنش نشان دهد.

    2.     آشکارساز و مبدل: که پس از واکنشِ ماده‌ای خاص با پذیرنده‌هایِ زیستی، وارد عمل می‌شوند و می‌توانند نوع و مقدارِ واکنش را با روش‌هایِ مختلفِ فیزیکی-شیمایی کرده (مثلاً با بررسیِ تغییرهایِ الکتروشیمیایی، نوری، جرمی یا حرارتیِ قبل و بعد از واکنش) و به وسیله‌ی سیگنال‌هایِ مناسب به پردازنده ارسال کنند.

    1.     بخشِ پردازنده که همچنین مسئولیتِ نمایشِ نتیجه‌ی فعالیتِ حسگر را نیز بر عهده دارد. به طور کلی میتوان گفت بیوسنسورها ( زیست حسگر ها ) یک گروه از سیستمهای اندازه گیری می باشند و طراحی آنها بر مبنای شناسایی انتخابی آنالیتها بر اساس اجزا بیولوژیک وآشکارسازهای فیزیکو شیمیایی صورت می پذیرد. بیوسنسور ها متشکل از سه جزء عنصر بیولوژیکی، آشکار ساز و مبدل می باشند. طراحی بیوسنسور ها در زمینه های مختلف علوم بیولوژی، پزشکی در دو دهه گذشته گسترش چشمگیری داشته است.

    فناوری بیوسنسور در حقیقت نشان دهنده ترکیبی از علوم بیوشیمی، بیولوژی مولکولی، شیمی، فیزیک، الکترونیک و کامپیوتراست. یک بیوسنسور در حقیقت شامل یک حسگر کوچک و ماده بیولوژیک تثبیت شده بر آن می باشد. از آنجا که بیوسنسور ها ابزاری توانمند جهت شناسایی مولکول های زیستی می باشند، امروزه از آنها در علوم مختلف پزشکی، صنایع شیمیایی، صنایع غذایی، مانیتورینگ محیط زیست، تولید محصولات دارویی، بهداشتی و غیره بهره می گیرند.در واقع این سنسورها ابزاری توانمند جهت شناسایی مولکولهای زیستی می باشند. حواس بویایی و چشایی انسان که به شناسایی بوها و طعمهای مختلف می پردازد و یا سیستم ایمنی بدن که میلیونها نوع مولکول مختلف را شناسایی می کند، نمونه هایی از بیوسنسور های طبیعی می باشند. در حقیقت بیوسنسور ها ابزارهای آنالیتیکی بشمار می روند که می توانند با بهره گیری از هوشمندی مواد بیولوژیک، ترکیب یا ترکیباتی را شناسایی نموده، با آنها واکنش دهند. و بدین ترتیب یک پیام شیمیایی، نوری و یا الکتریکی ایجاد نمایند. بیشترین کاربرد بیوسنسور ها در تشخیص های پزشکی و علوم آزمایشگاهی است، در حال حاضر بیوسنسور های گلوکز از موفق ترین بیوسنسور های موجود در بازار بوده که برای اندازه گیری غلظت گلوکز خون بیماران دیابتی استفاده می شود. همانگونه که ذکر گردید، اساس کار یک بیوسنسور تبدیل پاسخ بیولوژیکی به یک پیام است. بیوسنسورها مرکب از سه بخش ۱)بیورسپتور یا پذیرنده زیستی ۲) آشکار ساز و ۳) مبدل می باشند.

     



    ادامه مطلب
  • نویسنده : عشرت بیدرانی
  • پاسخنامه سوالات هماهنگ زیست 1

    • تاریخ : سه شنبه 20 دی 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    1-مانند جدول تکمیل کنید.

     

    نوع قند

    واحد سازنده

    ترکیب یا محلی که قند در آن وجود دارد

    نام قند

    پلی ساکارید

    .گلوکز..............

    دیواره سلولی

    سلولز

    .مونوساکارید.....

    ندارد

    atp..........

    پنتوز

    پلی ساکارید

    ..گلوکز...............

    ذخیره در سلولهای جگر

    ........گلیکوژن.......

     

    2-  جملات زیر را تکمیل کنید.

     

    -پرندگان دندان ندارند و برای آسیاب کردن غذا از ..سنگدان..................استفاده  می کنند.

    -اتساع لوله گوارش باعث تحریک  اعصاب....جدار.....................ان و راه اندازی حرکات دودی می شود.

    -انزیمها توسط سلول های .....اصلی...........و اسید کلریدریک به وسیله سلول های ..حاشیه ای.........موجود در دیواره معده ترشح می شوند.

    -عامل محدود کننده اندازه سلول نسبت......سطح به حجم....................است.

    - هیدر جانوری .....صیاد............است وصید خود را توسط ....بازوهای زهری...............از پا در می اورد.

    3- درستی و نادرستی گزینه های زیر را مشخص کنید

    A)از کانالهای یونی موجود در غشا  آب و یونهای خاص عبور می کنند.درست

    (Bساخت پروتین های ترشحی از وظایف شبکه اندوپلاسمی صاف است.نادرست

    C) سه مولکول اسید چربی که در سا ختمان تری گلیسرید قرار میگیرند ممکن است یکسان یا متفاوت باشنددرست.

     

       4- در مورد چربیها به سوالات زیر پاسخ دهید.

    1لف) کدام گروه چربیها از اجزا اصلی غشا سلولند؟ فسفو لیپیدها

    ب) پوشش مناسب بخشهای جوان گیاه از کدام دسته چربیها است.؟مومها

    3-مونومر هر یک از پلی مر های زیر را بنویسید.

    گلیگوژن(  گلوکز              )                     هموگلوبین(  اسید امینه                       )   انزیم لاکتاز(   اسید آمینه                     )

     

    5- برای هر یک از موارد زیر از چه آنزیمی استفاده میشود؟

    الف)تهیه اب میوه      آمیلاز

    ب)پوست کندن ماهی    پروتئاز

    ج)برای پاک کردن لکه چربی    لیپاز

     

    6-در ارتباط با میکروسکوپ به سوالات زیر پاسخ کوتاه دهید

    1لف توانا یی هر ابزار نوری در نشان دادن  دو جسم به صورت مجزا از هم تعریف جیست؟  قدرت تفکیک

     

    ب)برای دیدن موجود زنده از کدام میکروسکوپ استفاده می کنیم؟ نوری

     

     

    ج) دایره  روشن یا خاکستری رنگی که در میکروسکوپ به ان نگاه می کنید؟ میدان دید

    - ریبوزومهای سلول پروکاریوتی با یوکاریوتی چه تفاوتی دارند؟ریبوزومهای پروکاریوتی کوچکتر از یوکاریوتی بوده وشبیه ریبوزومهای میتوکندری وکلروپلاست است

     

     8-  پاسخ کوتاه بدهید.

    a)کدام اندامک بدون غشا که در تشکیل میکروتوبولها نقش دارد؟سانتریول

    b)محلهایی که دیواره سلول نازکتر میشود چه نام دارد؟لانها

    C)مولکولهای پروتیینی که در سطح غشا قرار گرفته وباعث اتصال فیزیکی سلولها به یکدیگر میشوند چه نام دارند؟پروتئن پذیرنده

    D)تنظیم مقدار قندی که از جگر به جریان خون آزاد می شود از وظایف کدام اندامک سلولی است؟ اندو پلاسمی صاف

    e))نشانه گذاری مولکولها در چه اندامکی صورت می گیرد؟ جسم گلژی

    F)واکویل ضربا ن دار در کدام  موجود دیده می شود؟ آمیب یا پارامسی

     

     

    9-عبور هر یک از مواد زیر از چه قانونی پیروی می کند؟

    الف)آب    اسمز                            ب)یونها     انتشار یا انتقال فعال                ج) مولکولهای درشت   آگزوسیتز

     

    10-اگر گلبولهای قرمز را در داخل اب مقطر  بیاندازیم چه اتفاقی برای این سلولها می ا فتد؟چرا؟ می ترکد چون سلول در محیط رقیق تر قرار می گیرد و آب طبق قانون اسمز وارد سلول شده و می ترکد

     

    11-هر یک از موجودات زیر تک سلولی، پرسلولی تمایزیافته یا کلنی اند؟

    تریکودینا(.....تک سلولی...............)  اسپیروژیر(......کلنی............) آمیب(..تک سلولی....................)هیدر(....پر سلولی....................)

     

    12-با توجه به توصیفات ستونA یک وازه از گروه Bانتخاب کرده و مقابل آن بنویسید.

     

    ستون A                                                                                                             ستونB

    سلولها دارای هسته بزرگ و فاقد واکوِیل .......سلول بنیادی .                                                           پلاسما

    نوعی بافت پیوندی که ماده بین سلولی قابلیت انعطاف دارد   .. غضروف......                                   عصب

    -نوعی  بافت پیوندی که ماده زمینه ای ان مایع است  .....خون...                                            کلانشیمبافت پوشاننده داخل مری  .سنگفرشی چند لایه........                                                                        پارانشیم

    سلولها مخطط و منشعب  ..ماهیچه قلبی.........                                                                              خون

    بافتی زنده که باعث استحکام گیاه می شود .....کلانشیم....                                                         کلرانشیم                                                                                                                          سنگفرشی چند لایه

                                                                                                                              غضروف

                                                                                                                               سلول بنیادی

                                                                                                                              ماهیچه اسکلتی 

                                                                                                                              ماهیچه قلبی

    13- قسمتهای مشخص شده راروی شکل نام گذاری کنید.

     

     فسفات- پنتوز –ادنین-

    -14 دو وظیفه سلول همراه در بافت آبکشی چیست؟پروتین سازی و متابولیسم

    15- دو سلول بافت اسکلرانشیم  را نام ببرید؟فیبر و اسکلرئید

    16- برای هر یک از انواع گوارشهای زیر  یک موجود مثال بزنید.

    -    موجودی که از طریق پوست غذا جذب می کند   کرم کدو

    -    موجودی که گوارش در کیسه گوارشی آن صورت میگیرد.  هیدر

    -      موجودی  که فقط گوارش درون سلولی دارد.   آمیب

    -      موجودی که گوارش در لوله گوارشی صورت می گیرد.     کرم خاکی- انسان

     

    17- محل های جذب غذا به ترتیب در دستگاه گوارش ملخ -کرم خاکی-وگنجشک را بنویسیید.

    گنجشک و کرم خاکی جذب در روده ملخ معده و روده

    18- ویژگیهای زیر خصوصیات کدام بخش  دستگاه  گوارش رامشخص می کند؟

    الف: این آنزیم بزاق دیواره ی سلولی باکتری ها را از بین می برد . لیزوزیم

    ب:دریچه ی انتهای مری    کاردیا

    ج:دو عامل مهم در تخلیه ی معده    اتساع معده- ترکیب شیمیایی موجود در کیموس-گاسترین

    د:وجود آن برای حفظ ویتامینB12ضروری است. فاکتور داخلی

     ه: انزیمی در معده نوزادان که با عث رسوب پروتیین شیر می شود.  رنین

     

    19- شکل باکتری زیر را کامل کنید.1- تاژک  2-غشا 3-کبسول

     

      

    20- دانش آموزی چندریزنگارالکترونی به کلاس آورد با توجه به ویژگی های زیر مشخص کنیدهر کدام از ریزنگارها مربوط به کدام سلول زیر است.

    سلول ها:سلول کبد موش – سلول برگ لوبیا – سلول باکتری

    ریزنگارها :

    الف- کلروپلاست – میتو کندری –غشاء      برگ لوبیا

    ب-غشاء-ریبوزوم-دیواره سلولی بدون منفذ   باکتری

    ج-میتوکندری-شبکه آندو پلاسمی-ریبوزوم   کلروپلاست

     

     

    22- کدام یک از ویژگیهای میتوکندری وکدام یک از ویژگیهای  کلروپلاست است؟

    الف – فضای سه بخشی    کلروپلاست                      ب-  دارای قرص های توخالی       کلروپلاست    

    ج- دارای تیغه های کریستا  میتوکندری                           د- دارای بستره  کلروپلاست

     

     

     



    ادامه مطلب
  • نویسنده : عشرت بیدرانی
  • گوش میانی

    • تاریخ : جمعه 25 آذر 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    آناتومی گوش میانی

    گوش میانی یك حفره پرشده از هوا در داخل استخوان گیج گاهی جمجمه است. این حفره با غشای مخاطی پوشیده شده است. گوش میانی از سه قسمت تشكیل شده است:

    1-صندوق صماخ

    2-لوله شنوایی یا شیپوراستاش

    3-سلول های پستانی

    گوش میانی

    صندوق صماخ

    به قسمت اصلی گوش میانی صندوق صماخ می گویند كه حفره بسیار كوچكی است و دیواره داخلی و خارجی آن خیلی به هم نزدیكند. این صندوق به وسیله مخاط پوشیده می شود و دارای استخوانچه هایی است.

    محتویات صندوق صماخ چیست؟

    صندوق صماخ شامل سه استخوان و دو عضله است. استخوانچه ها كوچك بوده و رشد نمی كنند و از ابتدای تولد همان اندازه بوده اند. وظیفه گوش میانی انتقال اطلاعات به سمت گوش داخلی  است و گوش میانی این عمل را از طریق این استخوانچه ها انجام می دهد. این استخوان ها به هم متصلند و می توانند حركت كنند.

    این استخوان ها عبارتند از:

    1-استخوان چكشی که از بقیه بزرگ تر است و به پرده گوش (پرده صماخ) متصل است.

    2-استخوان سندانی (اینكوس) كه بین دو استخوان دیگر قرار دارد و به آنها متصل است.

    3-استخوان ركابی كه به دریچه ای به نام دریچه بیضی متصل می شود.

    این دریچه، به گوش داخلی باز می شود و در واقع بین گوش داخلی و گوش میانی قرار دارد.

    برای آشنایی با لوله شنوایی یا شیپوراستاش اینجا را کلیک کنید.

    همان طور كه گفته شد، دو عضله در حفره صماخی قرار دارد. این دو عضله عبارتند از عضله كشنده پرده صماخ و عضله ركابی.

    عضله كشنده پرده صماخ در یك مجرای استخوانی در بالای شیپور استاش قرار دارد و در انتها به دسته استخوان چكشی وصل می شود و از آن جا كه استخوان چكشی به پرده صماخ وصل است، پس این عضله باعث كشیده شدن پرده صماخ به داخل می شود.

    عضله ركابی باعث شل شدن پرده صماخ و به خارج درآمدن آن می شود. عضله ركابی به استخوان ركابی وصل است و به آن فشار وارد می كند و این فشار به استخوان سندانی و از آنجا به استخوان چكشی و سپس به پرده صماخ منتقل می شود و باعث شل شدن آن می شود.

    پس به طور خلاصه عضله كشنده پرده صماخ باعث به داخل كشیده شدن پرده و عضله ركابی باعث به خارج كشیده شدن آن می شود. این دو نیرو با هم مخالفت می كنند و باعث می شوند تمام سیستم استخوانی درجه بالایی از سختی پیدا كنند. این موضوع باعث می شود كه حلزون گوش در مقابل ارتعاشات آسیب رساننده ناشی از اصوات خیلی بلند حفظ شود و از طرف دیگر باعث می شود در محیط های بسیار پر سروصدا، صداهای با فركانس پایین پوشانده شوند. این موضوع معمولاً قسمت عمده ای از پارازیت زمینه را حذف می كند و به شخص اجازه می دهد تا توجه خود را روی صداهای بلندتر (با فركانس بالاتر از 1000) متمركز كند كه در آن فركانس ها، قسمت عمده اطلاعات مفید در ارتباطات كلامی انتقال می یابد.

    كار جالب دیگر عضله كشنده پرده صماخ و عضله ركابی، كاهش دادن حساسیت شنوایی شخص نسبت به صدای خودش است. در واقع در همان زمان كه مغز سیستم تكلم را فعال می كند پیام های جانبی فعال می شوند و به این عضلات انتقال پیدا می كنند و این باعث می شود كه حساسیت شخص نسبت به صدای خودش كاهش پیدا كند.

    حفرات ماستوئید چه هستند؟

    حفرات ماستوئید یا سلول های پستانی، سلول های هوایی هستند كه در ضخامت بخش ماستوئیدی استخوان گیج گاهی قرار دارند.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • ویتامین C ، یک معجزه

    • تاریخ : چهارشنبه 23 آذر 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    یکی دیگر از ویتامینهای محلول در آب، ویتامین C یا اسید آسکوربیک می باشد. تعریف کمبود این ویتامین را می توان در «تبس» Thebus(شهری در مصر) از 1500 سال قبل از میلاد مسیح یافت. حدود 400 سال پیش از میلاد مسیح، بقراط عوارض کمبود آن را شرح داده است و در حکایات و داستانهای قدیمی نیز شرحی از علایم این بیماری دیده شده است. جیمز لیند در سال 1753م (1132ش). بر مبنای مطالعات خود گزارش می کند که از دویست سال قبل به تأثیر مرکبات در رفع عوارض کمبود این ویتامین پی برده بودند. مطالعات او به وسیله دانشمند دیگری ادامه یافت و او توانست به کمک مرکبات، اسکوربوت (نام بیماری کمبود ویتامین) شایع شده در بین ملوانان را ریشه کن سازد. با این وجود به علت بی توجهی به این تحقیقات و یافته های حاصل از آنها، در سال 1912 طی مسافرتی که کاپیتان Scottبه سواحل جنوبی قطب انجام داد، ملوانان خود را از هر گونه منبع ویتامین C محروم نمود که خود فاجعه ای در تاریخ بود. اولین بار برای کشف ویتامین C در سال 1907 (1286ش) بر روی خوکچه هندی که همانند انسان نسبت به کمبود اسیدآسکوربیک حساس است، مطالعاتی

    انجام شد.

    ویتامین C از غده فوق کلیوی، پرتقال و کلم استخراج گردید، البته بدون اینکه خصوصیات ویتامینی آن مشخص شود. در سال 1932 گلن کینگ ویتامین C را از لیموترش استخراج نمود و دو دانشمند دیگر ساختمان شیمیایی آن را کشف و بدین وسیله ساخت این ویتامین عملی گردید.

    * خصوصیات شیمیایی

    ویتامین C

    اسید آسکوربیک در حقیقت قندی ساده است که به صورت کریستالی سفید رنگ بوده و به صورت خشک، پایدار است. به آسانی با اکسیژن هوا ترکیب می شود خصوصا در برابر گرما. این اکسیداسیون به وسیله حضور مس، آهن و محیط قلیایی بالا می رود. این ویتامین حساسترین ماده آلی موجود در طبیعت است و به جز اسیدها، هر عامل دیگری آن را تخریب می کند. مثلاً اگر در ظروف مسی، آهنی طبخ کنیم، به غذا حرارت شدید و طولانی بدهیم و به آن جوش شیرین بیفزاییم، ویتامین C غذا از بین می رود. همچنین له شدن، پوست کندن و ... در میوه جات و گیاهان سبب از بین رفتن Vitc آنها می گردد. به علت محلول بودن این ویتامین در آب، اغلب در آب پخت، دور ریخته می شود. بهتر است میوه ها و سبزیها را به صورت تازه مصرف کنیم و در صورت نیاز به پخت، با سرعت و در آب کم و در ظرف دربسته طبخ را انجام دهیم.

    هنگامی که سبزیجات تهیه شده و 24 ساعت در یخچال نگهداری شوند 45% ویتامین C خود و در محصولات منجمد 52% آن را از دست می دهند. افرادی که در خارج از منزل غذا مصرف می کنند بایستی به این نکات توجه زیادی کنند (مثل سالادهایی که از قبل تهیه و در یخچال رستورانها به مدت طولانی نگهداری می شوند).

    انسان، میمون، خوکچه هندی، خفاش هندی، بلبل و ماهی قزل آلا وابسته به منابع غذایی ویتامین Cهستند و قادر به ساخت آن در بدن خود نمی باشند. در گیاهان در طول مدت رسیدن ویتامین C جمع می شوند و احتمالاً در گیاهان این ویتامین از قند طبیعی میوه ساخته می شود.

    * اهمیت ویتامین C در بدن

    این ویتامین همان طور که می دانیم نقش مهمی در حفظ سلامتی انسان دارد. ویتامین C در مقایسه با سایر ویتامینهای محلول در آب، مستقیما در واکنش رهاسازی انرژی از مواد مغذی عمل نمی کند. این ویتامین فعالیت سلول سالم را حفظ می کند. سلولها را در کنار یکدیگر نگه می دارد. استخوانها و دندانها را قوی می سازد. اندامهای قلبی، عروقی، سیستم عصبی و گوارشی را تشکیل داده و حفاظت می کند.

    ویتامین C در حفظ سلامت سیستم ایمنی در مقابله با عفونتها و بیماریها نقش دارد و داروها و آلاینده های محیطی را غیر سمی می کند. این ویتامین سبب حفاظت ویتامینهای A و E و اسیدهای چرب در بدن می شود. ویتامین C جذب کلسیم و آهن موجود در منابع گیاهی را افزایش می دهد. باید گفت ویتامین C معجزه می کند.

    * عوارض کمبود ویتامین C

    چیست؟

    اولین علامت کمبود ویتامین C در بیماری اسکوربوت عدم تشکیل ماده ای به نام کلاژن است. کلاژن ماده پروتئینی است که بافتها را به هم متصل می کند و مشابه سیمانی است که موقع روی هم گذاشتن آجر جهت پیوند آنها به یکدیگر مصرف می شود.

    با وجودی که در تمام بافتها یافت می شود، ولی جزء اصلی پوست، غضروف، دندان، جای زخم و استخوان است. اختلال در ساخت این ماده بخصوص در بافتهایی که تحت استرس هستند، به وجود می آید. زخمها جهت التیام به مقدار زیادی ویتامین C نیاز دارند. در فقدان آن، از دست دادن سریع کلاژن منجر به ضعف و تجزیه بافت در حال التیام می گردد. بعضی اوقات در فقدان این ویتامین که برای نگهداری غضروف محافظ استخوان لازم است، استخوان از محل خود بیرون می آید و شکل نامنظمی به خود می گیرد.

    تغییرات در ساختمان دندان بیشتر وابسته به وضع ویتامین C در دوره بحرانی تشکیل دندان است. ویتامین C به علت نقش مهمی که در اعمال مغزی ایفا می کند به هنگام کمبود، سبب خستگی و ضعف در افراد مبتلا به اسکوربوت می گردد.

    این ویتامین احتمالاً در پیشگیری از بیماری قلبی ـ عروقی، کاهش کلسترول خون و پایین نگه داشتن چربی خون نقش دارد.

    بیماری ناشی از کمبود ویتامین C همان طور که گفته شد اسکوربوت نام دارد. کوفتگی، خونریزی زیرپوستی، افتادن دندانها، خونریزی لثه ها، تأخیر در بهبود زخمها، درد مفاصل و پاره شدن غضروفها و افزایش استعداد به عفونتها مشخصه های این بیماری هستند. بیماری اسکوربوت اطفال اولین بار در اواخر قرن نوزدهم موقعی که به جای شیر دایه از شیرهای حاضری استفاده می کردند، مشاهده شد. با اجباری کردن پاستوریزاسیون شیر، بیماری افزایش یافت. این بیماری بیشتر در اطفالی دیده می شد که از شیرهای حاضری پس از مدتها حرارت دیدن استفاده می کردند و همزمان به آنها آب میوه و یا سایر منابع ویتامین C هم داده نمی شد. همین طور مادرانی که در دوران بارداری از مقدار زیاد از حدی ویتامین Cاستفاده می نمایند، کودکان خود را دچار نیاز زیاد، بیش از مقدار موجود در شیر یا شیرخشک، به این ویتامین می کنند.

    این موضوع با تحقیقاتی که بر روی خوکچه هندی انجام شده نیز به اثبات رسیده است. دادن شیر مادر، غنی سازی غذای کودک و مصرف مکمل ویتامین C، مؤثرترین روش اطمینان از مصرف کافی ویتامین C و پیشگیری از اسکوربوت دوران کودکی است.

    لازم است بدانیم که تحت برخی شرایط نیاز به این ویتامین افزایش می یابد، مصرف سیگار تا 50 درصد نیاز را زیاد می کند. بیماران مبتلا به عفونتهایی مثل ذات الریه، تبهای روماتیسمی، سل و ... به مقدار بیشتری از این ویتامین نیازمندند. افراد دچار سوختگی یا شکستگی و همچنین خانمهایی که از قرصهای ضد بارداری استفاده می کنند نیز بایستی مصرف ویتامین C خود را افزایش دهند. به طوری که نشان داده شده است در مناطق سردسیر مقدار زیاد ویتامین C اثرات مفیدی داشته است و این افراد درجه حرارت پوست بدن را متعادلتر نگه می دارند و کمتر دچار یخ زدگی پاها می شوند.

    شواهدی موجود است که نشان می دهد ویتامین C عمل صرفه جویی کردن را در رابطه با چندین ویتامین گروه B ـ تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، اسیدپانتوتنیک، پیریدوکسین، بیوتین و اسید فولیک ـ دارد. به نظر می رسد که ویتامین Cمی تواند در برخی موارد جانشین آنها شود و در مواردی دیگر از تخریب آنها جلوگیری نماید.

    جالب است بدانید که دریافت کم ویتامین C در انسان و حیوان می تواند باعث تولید سنگهای صفراوی شود. لذا بایستی به زنان باردار، زنان تحت درمان با قصرهای استروژن و مصرف کننده قرصهای ضد بارداری، افراد چاق، افراد سالمند و افراد مبتلا به ناراحتی قند ـ همه آنهایی که در خطر کمبود ویتامین C هستند ـ در رابطه با ابتلا به سنگهای صفراوی هشدار داد.

    اختلالات عصبی ناشی از کمبود این ویتامین شامل هیپوکندری (ناراحتی بی مورد در مورد وضع سلامتی خود)، هیستری و افسردگی به دنبال کاهش اعمال عصبی ـ حرکتی می باشد.

    * ویتامین C و سرطان

    نقش ویتامین C در پیشگیری از سرطان کاملاً قابل تفکر است. اطلاعات محدودی در مورد اثر محافظتی این ویتامین در برابر برخی از انواع سرطانها شامل سرطان مری و معده وجود دارد. همچنین این ویتامین در پیشگیری از سرطان مثانه و روده بزرگ نقش دارد. لذا اثرات محافظتی میوه ها و سبزیجات علیه بسیاری از بدخیمی ها تأیید می شود. این ویتامین سبب مهار تشکیل مواد سرطان زا در دستگاه گوارش می شود. در برخی مطالعات اثر حفاظتی ویتامین C در برابر سرطان، به همراه مصرف توأم آن با ویتامین E مشاهده شده است.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • یون کلسیم

    • تاریخ : چهارشنبه 16 آذر 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    عملکرد کلسیم در بدن
    ضربان قلب را تنظیم می‌کند.
    بیخوابی را کاهش می‌دهد.
    در متابولیسم آهن بدن مؤثر است.
    در تنظیم کار سیستم اعصاب بدن بخصوص در انتقال تحریکات نقش اساسی دارد.
    کلسیم عامل استحکام استخوانهاست. کلسیم کافی باید در غذای نوجوانان قبل از بلوغ وجود اشته باشد تا استخوانها تراکم مناسبی بیابند و در سالمندی به پوکی استخوان مبتلا نشوند.
    برای عملکرد عضلات ضروری است و تا کلسیم وجود نداشته باشد حرکت امکان پذیر نمی‌باشد.
    انتقال پیامهای عصبی با واسطه یون کلسیم صورت می‌گیرد.
    کلسیم در یکی از مراحل انعقاد خون دخیل است.
    عوارض ناشی از کمبود کلسم بدن
    عوارض کمبود کلسیم در کودکان راشیتیسم ، در میانسالان استئو مالاسی ، و در بزرگسالان استئوپروز است.
    این بیماریها در اثر کمبود ویتامین D نیز بروز می‌کند، پس اگر می‌خواهید استخوانهای محکمی داشته باشید، بهتر است مراقب مصرف ویتامین D هم باشید. کمبود شدید کلسیم، انقباض شدید عضلات به حالت کزاز را به دنبال دارد که ابتدا به صورت گرفتگی عضلات دیده می‌شود. البته این حالت کمتر رخ می‌دهد و آنچه بیشتر از کمبود کلسیم دیده می‌شود پوک شدن استخوانها در سنین بالاست که برای جلوگیری از آن باید از نوجوانی به فکرش باشیم.

    کلسیم از راه پوست هم به هدر می‌رود فعالیت زیاد در حرارت بالا و تعرق زیاد، دفع پوستی کلسیم را افزایش می‌دهد. چرا که در اثر بالا رفتن سن ، درد استخوان ، راحت شکسته شدن و دیر جوش خوردن استخوانها گریبان‌گیرمان می‌شود. میزان مورد نیاز کلسیم روزانه ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم است. هنگامی که کلسیم دریافتی از مواد غذایی کافی نباشد سیستم تعادلی بدن در جهت نگاه داشتن میزان کلسیم پلاسمای خون عمل کرده ولی از ذخیره مواد معدنی استخوان کم می‌شود. این اعمال با تنظیم هورمون مترشحه از غده پاراتیروئید “کلسیتونین” که مشتقی از ویتامین D می‌باشد، صورت می‌گیرد (هورمون پاراتیروئید مشتق از ویتامین D). نزد کودکان و نوجوانان و تازه بالغین ، تراز تبادل کلسیم مثبت بوده و در جهت افزایش توده استخوانی است ولی نزد بزرگسالان و سالمندان تحلیل مواد کانی استخوان بتدریج فزون یافته و تراز کلسیم بطور اجتناب ناپذیری منفی می‌گردد.

    از دست دادن مواد تشکیل دهنده استخوان با بالا رفتن سن ، امری معمول و فیزیولوژیک است. این وضع از سن ۲۵ تا ۳۰ سالگی شروع شده و میزان آن حدود ۱% تا ۵% در سال است البته نزد زنان ممکن است در سالهای بعد از یائسگی به ۳ تا ۴% هم برسد. اگر کاهش کلسیم از حدی فراتر رود، پوکی استخوان حاصل میشود. پوکی استخوان سبب دشواریهای فراوانی بویژه نزد افراد مسن شده و آنها را در معرض انواع شکستگیهای استخوانی قرار می دهد.

    تعادل کلسیم در بدن :

    حفظ تعادل کلسیم با رژیم های غذایی متفاوت امکان پذیر است . زیرا بدن انسان تا حدودی دارای قدرت تطابق در جذب کلسیم است . یعنی در مواقعی که با کمبود مواجه شود میزان جذب را بالا می برد و وقتی دریافت بالا می رود ، می تواند جذب را تا حدودی کم کند .

    به طور متوسط جذب کلسیم از رژیم غذایی حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد است . یعنی حداکثر ۳/۱ کلسیم مورد نیاز بدن از رژیم غذایی جذب می شود .

    دفع کلسیم :

    دفع کلسیم از طریق شیر : کلسیم جذب نشده از غذا در مادری که شیر می دهد از طریق مدفوع دفع می شود . مقدار کلسیم دفعی از طریق ادرار روزانه متغیر است و بستگی به دریافت غذایی اشخاص دارد . معمولاً حدود ۵۰ تا ۲۰۰ میلی گرم کلسیم روزانه از طریق ادرار دفع می شود .

    کلسیمی که مادر از طریق شیر از دست می دهد متغیر است و بر حسب میزان تولید شیر ، معمولاً ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی گرم است . مادری که خوب تغذیه شود و حدود ۵ واحد لبنیات دریافت کند معمولاً کلسیم مورد نیازش تأمین می شود .

    در دوران بارداری در سه ماهه آخر بارداری ، حدود ۲۸ گرم کلسیم از خون مادر برداشت می شود و در استخوانهای جنین رسوب می کند .

    نکته ای که حائز اهمیت است این است که در زمان بارداری زنان باید ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم دریافت کنند . با وجود این در مادرانی که کمتر از این میزان مصرف می کنند علائمی که مبتنی بر برداشت کلسیم و نرمی استخوان باشد کمتر مشاهده می شود ، زیرا هنگامی که نیاز بالا می رود احتمالاً با تطابق جذب کلسیم ( از مقداری که ذکر کردیم ) ممکن است بالا برود ، بنابراین کمتر با مشکل روبرو می شویم . مگر اینکه با زایمانهای مکرر و با فاصله های کوتاه داشته باشیم که کلسیم برداشت شده در زمان بارداری نتواند جایگزین شود و پس از زایمان و دوران شیردهی دچار نرمی استخوان شود .

    مهمترین منابع غذایی کلسیم :

    شیر ، ماست ، پنیر و کشک یا به طور کلی لبنیات مهمترین منابع کلسیم هستند . البته در سبزیها ( حدود ۱۰ درصد ) نیز کلسیم وجود دارد . سایر مواد غذایی حتی حبوبات و غلات نیز حدود ۷ و ۸ درصد کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین می کنند . البته از آنجا که در ایران مصرف نان زیاد است. ممکن است سهم غلات در تأمین کلسیم به بیش از ۱۰ درصد برسد . گوشت ، مرغ و ماهی حدود ۵ تا ۶ درصد کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین می کنند و اینها همه بستگی به سهم این مواد غذایی در رژیم دارد . مثلاً گروههای مرفه جامعه ۶ درصد از کلسیم مورد نیاز بدنشان از طریق گوشت ، ماهی ، مرغ که مصرف بیشتری دارند ، تأمین می شود . ولی در طبقات فقیر که مقدار دریافت این گونه مواد غذایی کمتر است ، این دسته از مواد غذایی جایگاه زیادی در تأمین کلسیم آنها ندارند.

    کمبود کلسیم :

    معمولاً کلسیم خون در شرایط طبیعی حدود ۹ تا ۱۱ میلی گرم در ۱۰۰ میلی لیتر خون است. زمانی که کلسیم خون پایین بیاید و به ۷ میلی لیتر خون برسد علائم     هیپو گلیسمی ظاهر می شود و زمانی که به ۵ میلی گرم در ۱۰۰ میلی لیتر خون برسد علائم هیپو گلیسمی که به صورت تشنج و حرکات تتانی ( انقباضات غیر ارادی در   عضلات ) می تواند بروز کند .

    در دو حالت ممکن است کلسیم خون پایین بیاید اما علائم هیپو گلیسمی ظاهر نشود :

    ۱- زمانی که فرد دچار کمبود پروتئین است و آلبومین خون وی پایین بیاید. همانطور که می دانید معمولاً کلسیم به سه صورت در خون وجود دارد حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد از کلسیم به صورت متصل به پروتئین است ، حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد به صورت یونیزه است و ۵ درصد غیر یونیزه و قابل نفوذ است . زمانی که پروتئین یا آلبومین خود کاهش یابد کلسیم متصل به پروتئین هم کاهش پیدا می کند . هنگامی که کلسیم یونیزه خون کاهش پیدا می کند علائم هیپو گلیسمی ظاهر می شود .

    ۲- اگر فرد دچار آلکالوز شده باشد یعنی PH خون بالا رود و بدن برای حفظ PH خون مقدار زیادی کلسیم از دست می دهد و در این حالت کلسیم خون از حد طبیعی پایین تر می آید ولی علائم هیپو گلیسمی ظاهر نمی شود .

    جلوگیری از ابتلاء به استئوپروز
    دریافت کلسیم، و ویتامین D باید در حد استاندارد باشد.
    نباید سیگار بکشیم.
    نباید قهوه و چای بیش از حد مصرف کنیم.
    نباید دیورتیک (داروهای مدر) بیش از حد مصرف کنیم.
    باید بیشتر خود را در معرض خورشید قرار دهیم تا ویتامین D در زیر پوستمان تولید شود.
    در هر سنی که هستیم دست از ورزش کردن و فعالیتهای بدنی برنداریم، چرا که کم تحرکی استخوانها را پوک می‌کند.
    مصرف کافی منابع ویتامین D را فراموش نکنیم.
    درمان پوکی استخوان با رژیم غذایی حاوی کلسیم
    دو نوع پرکی استخوان وجود دارد: پوکی استخوان نوع یک که عمدتا زنان پس از یائسگی به آن مبتلا می‌شوند و در نتیجه از دست دادن بافتهای اسفنجی موجبات روی هم جمع شدن و نشست مهره‌های پشت فراهم می‌گردد. پوکی استخوان نوع دو همراه با سالخوردگی است که افراد مسن بویژه زنان به آن مبتلا می‌شوند. این نوع پوکی استخوان مربوطه به قسمتهای فشرده و نیز بخشهای اسفنجی استخوان بوده و از عواقب آن شکستن انتهای استخوان ران یا “شکننده شدن” سطح بیرونی استخوان می‌باشد.

    در فرانسه تخمین زده می‌شود که بیش از پانصد هزار زن به پوکی استخوان مبتلا هستند هر ساله تعداد شکستگیهای استخوان ران به بیش از پنجاه هزار مورد و روی هم جمع شدن مهره‌های پشت به هفتاد هزار مورد می‌رسد. از سوی دیگر افزایش موارد شکستگی ارتباط مستقیمی با بالا رفتن سن دارد. برای مقابله با تحلیل تدریجی مواد معدنی استخوان ، تجویز استروژن (هورمون زنانه) نزد زنان یائسه نتایج چشمگیری داشته است. در این بین تجویزهای دیگری از قبیل (کلیستونین، بی فسفونات و …) نیز موثر است با این حال درباره اثرات مصرف کلسیم بیشتر از نیاز روزانه ، عقاید متفاوتی وجود دارد و حتی عده‌ای معتقدند که مقادیر زیاده از حد ، بر روی درمان اثر عکس دارد.

    اگر مقدار کلسیمی که با مصرف یک لیتر شیر فراهم می‌شود، از طریق مواد غذایی به بدن نرسد، بایستی زیر نظر پزشک و ترجیحا به افرادی که در خطر ابتلا هستند، مقادیر اضافه تجویز شود. پیشگیری دراز مدت از پوکی استخوان یکی از اهداف کاشناسان تغذیه است. برای این منظور آنها روی برنامه تغذیه‌ای با مواد سرشار از کلسیم کار می‌کنند که این امکان را می‌دهد تا احتیاجات فرد در تمام مدت زندگی تامین شود. به علاوه تشکیل هر چه بیشتر ذخیره مواد کانی استخوان نزد تازه بالغین می‌تواند در درجه اول اهیمت باشد. این حجم بالای مواد استخوانی نزد مردان در سنین ۲۵ تا ۳۰ سالگی و نزد زنان قبل از ۲۰ سالگی به حداثکر مقدار می‌رسد. بنابراین در زمان طفولیت و دوره بلوغ است که مقدار کلسیم توصیه شده (۹۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم در روز) می‌بایست اجبارا به بدن برسد. (تصاویر ۱ تا ۴) این روش احتمالا بهترین راه پیشگیری از پوکی استخوان در سنین بالا می‌باشد.

    جبران دارویی کمبود کلسم بدن
    به منظور جبران کلسیم از دست رفته از طریق مدفوع ، ادرار و عرق ، ورود روزانه ۹۰۰ میلیگرم کلسیم به بدن توصیه می‌شود. این مقدار حدود ۳۰۰ میلیگرم در روز بوده و با در نظر گرفتن کاریی ضعیف جذب روده‌ای (حدود ۳۰%) دریافت مقدار بیشتری کلسیم از طریق غذا لازم است. مقدار پیشنهادی ۹۰۰ میلیگرم در روز است که جهت اهداف پیشگیری از پوکی استخوان موثر است.

    نتایج حاصل از یک نظر خواهی در فرانسه نشان می‌دهد که گروههای زیادی از مردم به اندازه لازم مواد کلسیم دار مصرف نمی‌کنند. به این ترتیب که بیش از دو سوم زنان بالغ مقادیر کلسیم توصیه شده را مصرف نکرده و بویژه ۸۰ تا ۹۰% افراد تازه بالغ ، ۱۲۰۰ میلیگرم در روز توصیه شده را دریافت نمی‌کنند و حدود ۳۰% این افراد حتی کمتر از ۶۰۰ میلیگرم کلسیم در روز مصرف می‌کنند. شیر و فرآورده‌های لبنی بیش از دو سوم مقدار کلسیم وارده به بدن را در برنامه غذایی مردم ساکن اروپایی غربی، تامین می‌کند. بنابراین باید به مصرف فرآورده‌های لبنی نزد تازه بالغین در دوره استخوان سازی توجه کرد.

    برای کارآیی بیشتر ، کلسیم می‌باید از نظر طبیعی ابتدا برای جذب روده‌ای و سپس ذخیره شدن در استخوان ، آماده شود. بدین منظور نباید در آب قابل حل باشد. ولی حداقل باید در محیط اسیدی یعنی در معده یا در ابتدای روده اثنی عشر (دوازدهه) حل شود. به عنوان مثال کربنات کلسیم که در آب غر قابل حل است در مقایسه با فرآورده‌های لبنی که به صورت منبع اصلی بکار می‌روند، سهم قابل توجهی از کلسیم را به بدن رسانده و ۲۵ تا ۳۵% از کلسیم آن در روده قابل جذب است.

     اگر شما به اندازه کافی مواد کلسیم دار نخورید اسکلت شما به تدریج فرسوده خواهد شد تا جایی که یک روز صبح وقتی بخواهید از تخت پایین بیایید استخوانهایتان می شکند.” براساس نظریات یک محقق ، اگر بزرگسالان روزانه تنها یک لیوان شیر یا یک فنجان ماست به رژیم غذایی خود بیفزایند و همچنین به مدت ۳۰ دقیقه در روز پیاده روی کنند یا فعالیت هایی که باعث کاهش وزن می شود انجام دهند به طور قابل توجهی خطر شکستگی استخوان را که به علت پوکی استخوان عارض می شود، کاهش می دهند. به علت نقش مهم ویتامین D در جذب کلسیم در بدن ، مصرف مقدار مناسب آن نیز امری بسیار مهم و ساده است .

    شیر از ویتامین D غنی می باشد، بنابراین اگر شیر بنوشید مقدار کلسیم لازم را به دست می آورید. هنگامی که هفته ای دو یا سه بار صورت و دستهای خود را به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در معرض تابش خورشید قرار دهید، بدن شما ویتامین D تولید می کند. اما اگر شیر نمی نوشید و در هوای گرفته و ابری زندگی می کنید، یک مولتی ویتامین که حاوی ویتامین D است بخورید. توصیه می شود استفاده از این ویتامین طبق تجویز پزشک باشد. زیرا مصرف بیش از اندازه ویتامین D می تواند باعث مسمومیت شود.

    متخصصین تغذیه برای افراد بالای ۵۰ سال روزانه ۱۲۰۰ میلی گرم توصیه می کنن د. مصرف لبنیات ، ساده ترین روش موجود برای تأمین کلسیم است . اما شما می توانید کلسیم را از بسیاری از غذاهای دیگر نیز به دست بیاورید. گیاهانی که برگ سبز دارند، آبمیوه هایی که دارای کلسیم هستند، کنسرو ساردین و کنسرو ماهی با استخوان منابع خوب کلسیم محسوب می شوند. حتی هویج و نخود سبز نیز کلسیم دارند.

     برای بالابردن مصرف کلسیم می توانید طوری که تأثیری در طعم غذا نداشته باشد به سوپ یا سس ، شیر خشک اضافه نمایید. یک چهارم فنجان شیرخشک ۳۷۵ میلی گرم کلسیم ، برای بدن فراهم می کند. مردان و زنان بالای ۵۰ سال باید روزانه ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم مصرف نمایند.

    * تحقیقات جدید نشان می‌دهد افرادی که کلسیم بیش‌تری مصرف می‌کنند عمر طولانی تری دارند
    محققان سوئدی متوجه شدند مردانی که بیش‌ترین میزان مصرف کلسیم را در رژیم غذایی خود دارند نسبت به همتایان خود که کم‌ترین میزان مصرف این ماده را دارند با احتمال ۲۵ درصد کم‌تر در طی ده ساال آینده جان خود را از دست می‌دهند.
    این تحقیقات یافته‌های قبلی را تائید می‌کند که مصرف بیش‌تر کلسیم باعث کاهش مرگ و میر در بین زنان و مردان می‌شود.
    برای بررسی این موضوع دکتر جوانا کالوزا از موسسه کارولینسکا در استکهلم و همکارانش مطالعه ای را روی بیش از ۲۳ هزار مرد سوئدی که بین ۴۵ تا ۷۹ سال سن داشتند انجام دادند .رژیم غذایی همه این افراد بررسی شده و این تحقیقات نزدیک به ۱۰ سال به طول انجامید.
    در طول این مدت نزدیک به ۲ هزار و ۳۵۸ نفر جان خود را از دست دادند.محققان با انجام این تحقیقات متوجه شدند افرادی که بالاترین میزان مصرف کلسیم را در این گروه داشتند با احتمال ۲۵ درصد کم‌تر نسبت به سایرین جان خود را از دست داده و با احتمال ۲۳ درصد کم‌تر به بیماری‌های قلبی دچار شده اند.
    البته تحقیقات نشان داد مصرف کلسیم تاثیری روی مرگ و میرهای حاصل از سرطان ندارد.
    مردانی که بالاترین میزان مصرف کلیسیم را داشتند روزانه ۲ هزار میلی گرم از این ماده را در رژیم غذایی روزانه خود منظور کرده بودند و کم‌ترین میزان مصرف کلسیم در این گروه نیز هزار میلی گرم بود.این در حالی است که در آمریکا میزان توصیه شده مصرف کلسیم برای افراد بین ۱۹ تا ۵۰ سال هزار میلی گرم و برای افراد بالای ۵۰ سال هزار و ۲۰۰ میلی گرم اعلام شده است.
    کالوزا در این باره گفت : تحقیقات ما نشان می‌دهد مصرف کلسیم بالاتر از حد توصیه شده می‌تواند بسیار در کاهش مرگ و میر موثر باشد.
    کلسیم از بسیاری جهات می‌تواند خطر مرگ را کاهش دهد که از جمله آن می‌توان به کاهش فشار خون ، کلسترول و قند خون اشاره کرد.در این تحقیقات منبع اصلی تامین کلسیم مورد نیاز مردان شیر و غلات و حبوبات بود.

    * عوارض مصرف بیش از حد کلسیم:

    دریافت مقادیر زیاد کلسیم از طریق منابع غذایی دشوار است، اما مکمل ها به راحتی می توانند نیازهای بدن افراد یا حتی فراتر از آن را تأمین کنند.

    وجود بیش از ۲۵۰۰ میلی گرم کلسیم در غذاها ممکن است باعث مشکلاتی برای بدن به خصوص زنگ آهن شود.

    استفاده بیش از حد کلسیم نیز می تواند مشکلاتی مثل سنگ کلیه ایجاد کند.

    تحقیقات نشان می دهد مردانی که کلسیم زیادی مصرف می کنند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پروستات هستند.

    ممکن است کلسیم یک ماده معدنی جادویی باشد، اما حتی در مورد مواد جادویی هم باید میانه روی و تعادل را رعایت کرد.

    * زنان در دوران بارداری به کلسیم بیشتری نیاز دارند .

    کلسیم یکی از ریز مغذی هایی است که به ویژه در خانم ها در سنین باروری دارای اهمیت ویژه ای می باشد.

    خیلی از خانم ها که در سنین میانسالی، از پوکی استخوان رنج می برند این مشکل را به دلیل دریافت ناکافی کلسیم در سنین جوانی متحمل می شوند.

    به چه علت در دوران بارداری به کلسیم بیشتری نیاز است؟

    کلسیم ماده مغذی ای است که بدن برای ساخت استخوان ها و دندان هایی قوی بدان نیاز دارد. کلسیم همچنین به فرآیند طبیعی انعقاد خون در بدن کمک می کند.

    کلسیم در عملکرد مطلوب عضلات و اعصاب و نیز در ضربان طبیعی قلب نقش دارد.

    اکثر کلسیم بدن شما درون استخوان های تان جای گرفته است؛ فرزندتان که در رحم شما در حال رشد است به مقادیر زیادی کلسیم برای تکمیل رشد و نمو خود نیاز دارد لذا اگر مقادیر کافی کلسیم برای تامین نیازهای کودک در حال رشدتان مصرف ننمایید، بدن تان کلسیم مورد نیازش را از استخوان های شما برداشت خواهد نمود.

    کاهش توده ی استخوانی، شما را در معرض خطر پوکی استخوان قرار خواهد داد، پوکی استخوان منجر به باریک شدن استخوان ها، ضعف و شکنندگی آن ها می شود و استخوان ها به راحتی می توانند دچار شکستگی گردند. لذا بارداری یک دوره ی زمانی بحرانی برای زنان به حساب می آید که می بایست در این دوره، کلسیم کافی دریافت نمایند.

    اگر حتی با مصرف کلسیم ناکافی هیچ عارضه ای در طی بارداری پیشرفت و تظاهر پیدا نکند، بازهم عدم تامین کلسیم کافی در طی بارداری می تواند قدرت استخوان ها را کاهش دهد و شما را در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان در سال های بعدی قرار دهد.

    رعایت الگوهای زیر شما را در جهت کسب اطمینان از مصرف کلسیم کافی یاری خواهد رساند:

    مقدار مجاز توصیه شده برای دریافت کلسیم حدود ۱۰۰۰ میلی گرم در روز برای دوران شیردهی و بارداری در زنان بالای ۱۸ سال و برای دختران نوجوان زیر ۱۸ سال حدود ۱۳۰۰ میلی گرم در روز می باشد.

    * خوردن و آشامیدن ۴ واحد از محصولات لبنی و غذاهای غنی از کلسیم در طی روز کمک می کند تا اطمینان حاصل کنید که مقادیر مطلوب و مکفی از کلسیم در رژیم غذایی روزانه شما گنجانده شده است.

    * بهترین منبع کلسیم محصولات لبنی هستند از جمله: شیر، پنیر، ماست، خامه و سوپ های خامه دار و فرنی.

    همچنین کلسیم در برخی غذاهای دیگر نیز یافت می شود از جمله: برخی سبزیجات مانند اسفناج، بروکلی و سبزیجات برگ سبز، غذاهای دریایی، نخودفرنگی خشک شده و حبوبات.

    * ویتامین D کمک می کند تا بدن تان بهتر از کلسیم دریافتی استفاده کند. مقادیر کافی ویتامین D از طریق: تابش آفتاب به پوست و همچنین مصرف برخی غذاها از جمله شیر غنی شده، تخم مرغ و ماهی به دست می آیند.

    افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز چگونه می توانند کلسیم کافی را دریافت نمایند؟

    عدم تحمل لاکتوز به معنای ناتوانی در هضم لاکتوز(قند موجود در شیر) می باشد. اگر مبتلا به عدم تحمل لاکتوز باشید وقتی شیر مصرف می کنید با دردهای شکمی، اسهال و نفخ مواجه می شوید. اگر مبتلا به عدم تحمل لاکتوز هستید می توانید همچنان کلسیم دریافتی خود را از منابع مختلفی تامین کنید.

    در اینجا برخی توصیه ها برای شما آورده شده است:

    * تلاش کنید که مقادیر اندکی شیر را به همراه وعده های غذایی مصرف نمایید. ممکن است شیر وقتی همراه با غذاهای دیگر مصرف شود بهتر تحمل گردد.

    * ممکن است قادر باشید برخی از دیگر محصولات لبنی را که حاوی قند کمتری هستند تحمل کنید، مثل: ماست و پنیر

    * می توانید از منابع غیر لبنی کلسیم بهره برید از جمله: سبزیجات برگ سبز، ماهی ساردین، بروکلی.

    * می توانید از انواع شیرهای عاری از لاکتوزغنی شده با کلسیم که لاکتوز آن ها حذف شده و یا کاهش یافته است، استفاده کنید.

    همچنین شما می توانید برای شناخت محصولات عاری از لاکتوز با متخصص تغذیه خود مشورت کنید.

    آیا در دوران بارداری باید از مکمل کلسیم استفاده شود؟

    اگر در زمینه ی دریافت مقادیر کافی غذاهای غنی از کلسیم در برنامه غذایی روزانه تان، مشکلاتی دارید با متخصص تغذیه یا پزشک معالج خود درباره ی استفاده از مکمل های کلسیم مشورت کنید.

    این که چه مقدار از کلسیم را باید از مکمل ها دریافت کنید به این بستگی دارد که چه میزان کلسیم را از طریق منابع غذایی دریافت می کنید.

    باید بدانید که بسیاری از مولتی ویتامین ها کلسیم ندارند و یا کلسیم کمی دارند بنابراین، نیاز به مکمل های کلسیمی اضافه تر خواهید داشت.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • پلاکت های خون

    • تاریخ : چهارشنبه 16 آذر 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    خون مایعی لزج است که بخشی از آن را مایعی به نام پلاسما و بخش دیگری را عناصر جامد معلق در پلاسما تشکیل می‌دهد. بخش جامد خون شامل؛ اریتروسیتها(گویچه‌های قرمز خون)، لوکوسیتها(گویچه‌های سفید خون) و پلاکتها  می باشد
    پلاکتها عناصر پلاسمایی هستند به شکل کروی یا تخم مرغی که ۲ تا ۵ میکرون قطر دارند. پلاکتهای انسان و پستانداران فاقد هسته هستند و به همین دلیل بیشتر محققین آنها را تشکیلات غیر سلولی می‌پندارند. تعداد پلاکتها در خون انسان ۲۰۰ هزار تا ۴۰۰ هزار در هر میلیکمتر مکعب است که این تعداد نیز در طول شبانه روز دارای نوساناتی است.
    پلاکتها در عمل انعقاد خون نقش دارند و در جلوگیری از خونریزی رگها بوسیله تشکیل توده پلاکتی و کمک به ترمیم جدار عروق می‌باشد.

    ساختمان پلاکتها
    پلاکتها اجسام کروی یا بیضوی کوچکی هستند که از قطعه قطعه شدن سیتوپلاسم سلولهای بزرگی به نام مگاکاریوسیت در مغز استخوان حاصل می‌شود. پلاکتها فاقد هسته هستند و با وجود این چون در مهره داران پست سلولهای هسته‌داری به نام ترومبوسیت معادل پلاکتها می‌باشند پلاکتها را ترومبوسیت نیز می‌نامند. عمر متوسط پلاکتها ۸ الی ۱۱ روز است. هر پلاکت توسط غشایی غنی از گلیکوپروتئین محصور شده و بررسیها بیانگر وجود آنتی ژنهای گروههای خونی در غشای پلاکتها می‌باشد.
    در نمونه‌های خونی رنگ آمیزی شده پلاکتها دارای یک ناحیه محیطی به رنگ آبی روشن به نام هیالومر و یک ناحیه بنفش مرکزی به نام گرانولومر می‌باشند.ناحیه هیالومر حاوی دسته‌ای از میکروتوبولها در زیر غشا و تعدادی میکروفیلامنت میباشد. اجزای اسکلت موجود در ناحیه هیالومر به تغییر شکل پلاکت و ترشح محتویات گرانولهای آن کمک می‌کند. گرانولها حاوی یون کلسیم، سروتونین، فیبرینوژن، فاکتور رشد مشتق از پلاکت و پروتئینهای دخیل در انعقاد خون می‌باشند.

    عوامل موثر بر تعداد پلاکتها
    تعداد پلاکتها در خون محیطی در روز زیاد و در شب کاهش می‌یابد؛ این امر احتمالا به میزان کار و استراحت بستگی دارد. پس از کار سنگین بدنی تعداد پلاکتها در خون انسان ۳ تا ۵ برابر بیشتر می‌شود.

    منشا تشکیل پلاکتها
    در مغز استخوان سلولهایی به نام سلولهای مادر یا ریشه‌ای چند ظرفیتی وجود دارد که دو نوع سلول از آنها جدا می‌شود. سلولهای رده لنفوئیدی که لنفوسیتهای B و T را می‌سازد و سلولهای رده میلوئیدی که این سلولها از آن جهت که در محیط کشت قادر به تشکیل کلنی هستند به نام واحدهای کلنی ساز (CFU) شناخته می‌شوند و یک دسته از سلولهای کلنی ساز که رده مگاکاریوسیتی را می‌سازد (CFU-Meg) در نهایت پلاکتها را بوجود می‌آورند.

    عملکرد پلاکتهای خون
    پلاکتهای خون در خونروش به سرعت شکسته شده و عاملهایی را که در انعقاد نقش داشته و موادی را که باعث انقباض لخته می‌شوند به درون پلاسما آزاد می‌کنند. از شکسته شدن پلاکتها ماده‌ای به نام سروتونین (5- هیدروکسی تریپتامین) به خون آزاد می‌شود این ماده خاصیت انقباض رگی را دارد. بنابراین پلاکتها نه فقط از طریق هموار کردن انعقاد خون بلکه از طریق انقباض رگی نیز از خونروش جلوگیری می‌کنند. 

    خون چگونه منعقد میشود؟
    انعقاد خون عملی است که برای جلوگیری از اتلاف خون در هنگام ایجاد زخم صورت می‌گیرد. خون در محل بریدگی منعقد می‌شود و سدی را پدید می‌آورد که مانع خروج خون می‌شود. حتی زمانی که خون در داخل بدن نیز از درون رگها خارج شود، منعقد می‌شود. عمل انعقاد شامل تشکیل لخته است که از مایع خون که در این حالت به آن سرم گفته می‌شود جدا می‌شود.
    اولین اتفاقى كه متعاقب آسیب رگ هاى بدن رخ مى دهد، انقباض این رگ ها ست.
    انقباض عروق آسیب دیده و كم شدن قطر آنها باعث مى شود میزان خونریزى بلافاصله متعاقب آسیب كاهش چشمگیرى پیدا كند. پلاكت ها سلول هاى بسیار كوچك و بدون هسته اى هستند كه به تعداد نسبتاً زیاد در خون وجود دارند و همراه با خون در همه رگ هاى بدن گردش مى كنند. وجود پلاكت هاى سالم و فعال، براى انعقاد خون به خصوص در آسیب سرخرگ هاى بدن كه با خونریزى زیادى همراه است، ضرورى است.
    پلاكت ها در محل آسیب، مستقیماً به دیوار ه رگ ها مى چسبند. تجمع پلاكت ها به تشكیل توده كوچكى مى انجامد كه در صورت جزیى بودن آسیب، مى تواند جلوى خونریزى را بگیرد، اتفاق مهم ترى كه متعاقب اتصال پلاكت ها رخ مى دهد، فعال شدن آنها و آزاد شدن موادى است كه باعث پیشرفت مراحل بعدى انعقاد خون مى شوند. تجمع پلاكت ها، باعث شكل گیرى ساختارى موسوم به میخ پلاكتى بر روى منطقه آسیب دیده مى شود. این ساختار امكان قطع خونریزى هاى كوچك را در مدت زمانى اندك و بدون درگیر شدن واكنش هاى پیچیده انعقادى، فراهم مى آورد. پس از اتصال پلاكت ها به دیواره رگ، آزاد شدن یك سرى مواد از آنها به همراه عملكرد فاكتور هایى كه از بافت هاى آسیب دیده آزاد مى شوند، واكنش هاى زنجیره اى رخ مى دهند كه نتیجه آنها تبدیل مولكول محلول در آب فیبرینوژن به یك پروتئین رشته اى غیرمحلول در آب به نام فیبرین است. رشته هاى فیبرین به صورت متقاطع قرار گرفته و یك شبكه تورى مانند را پدید مى آورند سلول هاى خون به خصوص گلبول هاى قرمز در این شبكه تورى گیر مى كنند و آنچه در آخر كار به دست مى آید، همان لخته خون است كه محل آسیب دیده رگ را مى پوشاند.
    براى تبدیل شدن فیبرینوژن به فیبرین، چندین واكنش یكى پس از دیگرى رخ مى دهند. حداقل سیزده فاكتور براى تحقق انعقاد خون به طور طبیعى مورد نیاز هستند. كمبود یا ناكارا بودن هر یك از آنها مى تواند به اختلال در لخته شدن طبیعى خون بینجامد. به عنوان مثال هموفیلى A و B كه دو بیمارى ارثى خونریزى دهنده هستند، به ترتیب به علت كمبود فاكتور هاى هشت و نه رخ مى دهند. هر چند مسیر واكنش هاى انعقاد خون پیچیده به نظر مى رسد، ولى همین تعدد فاكتور هاى دخیل در این فرآیند، امكان تنظیم و كنترل آن را در سطوح مختلف فراهم مى كند.

    مکانیسم انعقاد
    سیستم انعقاد خون با فعال شدن فاکتور XII یا VII و یا هر دو شروع می‌شود. اما هنوز معلوم نیست که فعال کننده خود اینها چیست. اینها هم موجب فعال شدن پروتئینی به نام ترومبین می‌گردند. تشکیل ترومبین یک حادثه بحرانی در روند انعقاد خون تلقی می‌شود. ترومبین مستقیما قطعات پپتیدی را از زنجیره‌های آلفا و بتا مولکول فیبرینوژن می‌شکند و ایجاد منومرهای فیبرینی می‌کند که متعاقبا به صورت یک لخته فیبرینی پلی‌مریک بسیار منظم درمی‌آیند.به علاوه ترومبین به عنوان یک محرک فیزیولوژیک بسیار قوی برای فعال شدن پلاکتها عمل می‌کند. پلاکتها در حضور یون کلسیم، پروترومبین را به ترومبین تبدیل می‌کنند و همین باعث افزایش مقدار ترومبین و در نتیجه شدت واکنشها می‌گردد. نقطه پایان این واکنشها ، ایجاد پلیمر فیبرین است که هنوز قوام کمی دارد اما برهمکنشهای الکتروستاتیک ما بین مولکولهای منومر فیبرین مجاور ، باعث استحکام آن می شود.
    پایدار شدن نهایی لخته خون با فعال شدن فاکتور XIII یا همان فاکتور پایدار کننده فیبرین صورت می‌گیرد که شامل ایجاد پیوند کووالانسی ما بین اسید آمینه‌های لیزین با گلوتامین بین زنجیرهای آلفا و Y مجاور هم در مولکولهای فیبرین می‌باشد. نیز فاکتور XIII می‌تواند یک مهار کننده فیزیولوژیک فیبرینولیز را به لخته فیبرین با پیوند کووالانسی متصل می‌کند و در نتیجه لخته مربوطه در مقابل اثر لیزکنندگی پلاسمین حساسیت کمتری خواهد داشت. چنانچه در طی تشکیل لخته ، پلاکت باشد، لخته ایجاد شده کاملا جمع یا منقبض می‌شود و علت آن انقباض یک پروتئین پلاکتی است.
    مهار کننده‌های طبیعی انعقاد
    آنتی ترومبین III :
    با ترومبین به صورت یک به یک جمع شده و آن را از فعالیت باز می‌دارد.
    کو فاکتور II هپارین: این نیز به عنوان مهار کننده ترومبین می‌باشد، کمبود ارثی این ، می‌تواند موجب ترامبوز شود.
    آلفا ماکروگلوبین: از جنس گلیکوپروتئین است و ترومبین را از فعالیت باز می‌دارد.
    پروتئین C:وجود نیاز به ویتامین K دارد که بوسیله ترومبین فعال شده و موجب انعقاد می‌شود.
    پروتئین S:به عنوان کوفاکتور همراه پروتئین C عمل می‌کند و برای وجودش ، نیاز به ویتامین K است.

    فیبرینولیز طبیعی
    تشکیل لخته باعث قطع خونریزی از عروق صدمه دیده و مجروح می‌شود اما نهایتا باید برای برقراری مجدد جریان خون، لخته ایجاد شده از سه راه برداشته شود. این عمل با حل شدن لخته بوسیله سیستم فیبرینولیتیک انجام می‌شود. آنزیمی به نام پلاسمین بطور متوالی برخی پیوندها را در مولکول فیبرین شکسته و باعث آزاد شدن محصولات پپتیدی و د ر نتیجه حل شدن لخته می‌شود.
    مکانیسمهای متعددی می‌توانند در ایجاد پلاسمین فعال دخیل باشند که در همه آنها فاکتورهای خاص انعقاد موجب تبدیل این پروتئین از شکل غیر فعال به فعال می‌شود یعنی پلاسمینوژن به پلاسمین.
     
    اختلالات پلاکتها
    کاهش تعداد پلاکتها را ترومبوسیتوپنی می‌نامند که با اختلالات انعقادی همراه می‌باشد. در بیماری پورپورای ترومبوسیتوپنیک که کاهش تعداد پلاکتها همراه با شکنندگی عروق می‌باشد باعث پیدایش لکه‌های آبی تا سیاه در سطح بدن می‌شود.
    توقف خونریزی به تشکیل توده پلاکتی اولیه و ایجاد لخته پایدار فیبرینی بستگی دارد. چگونگی بررسی و شناخت واکنشهای شیمیایی که از تحریک اولیه خونریزی تا تشکیل نهایی لخته پایدار موجب هموستازی می‌شوند بیشترین اهمیت دارد. بنابراین نخست باید از چگونگی وقوع طبیعی واکنشهای متوالی اطلاع حاصل نمود و بعد بر اساس فاکتور یا فاکتورهای خاص مسئول، نوع ناهنجاری را مشخص کرد
    ایجاد لخته حاصل برهم کنشهای متوالی ، منظم و پیچیده بین گروهی از پروتئینهای پلاسما، پلاکتهای خون و مواد آزاد شده از بافتها می‌باشد. که نقش آنها در بند آمدن خونروی و حفظ حالت هموستاز بدن می‌باشد.
    اطلاعات اولیه
    در سالهای اخیر تحقیقات زیادی بر روی تمام جوانب سیستم انعقاد خون انجام گرفته و با دستیابی فزاینده به فاکتورهای خالص انعقادی، امکان مطالعه مستقیم برهم کنشها و شرایط انجام آنها ، برای هر فاکتور خاص فراهم شده است. از آن طریق، برهم کنشهای جدیدی مشخص شده است که از آن جمله می‌توان به واکنشهای متقاطع که مسیرهای داخلی و خارجی انعقاد را بهم مربوط می‌کنند و حلقه‌های مهم فیدبک منفی و مثبت که در مراحل مختلف روند آبشاری انعقاد موثراند اشاره نمود. همچنین در چند سال گذشته، برای بسیاری از فاکتورهای انعقادی، DNA  مکمل از راههای DNA نوترکیب مربوطه تهیه شده و ساختمان اولیه اسیدهای آمینه آنها تعیین شده است.
    بیمارى هاى انعقاد خون
    انعقاد طبیعى خون، با تعادل فیزیولوژیك بین فاكتور هاى پیش انعقادى و فاكتور هاى ضدانعقادى ایجاد مى شود. روند انعقاد خون، پیچیده و جالب است و مولكول ها و ساختار هاى فراوانى در ارتباط با آن هستند همان طور كه انعقاد صحیح و به موقع خون، باعث بقاى زندگى و ممانعت از اتلاف بیش از حد خون مى شود، جلوگیرى از انعقاد بى مورد خون هم داراى اهمیت فوق العاده زیادى است. به علاوه هنگامى كه به هر علتى یك لخته خون در بدن تشكیل مى شود بلافاصله باید واكنش هایى در جهت حل كردن لخته و ترمیم ضایعه احتمالى فعال شوند. در یك فرد سالم، همه این فرآیند ها و واكنش ها در حال تعادل هستند. خون بى دلیل لخته نمى شود، در صورت نیاز به فرآیند انعقاد خون، واكنش هاى مربوطه به سرعت انجام شده و خون به موقع لخته مى شود و سپس ظرف مدت زمانى منطقى و مطلوب، لخته تشكیل شده تحلیل مى رود و همه چیز به جاى اولش برمى گردد.
    انحراف از مسیر هاى طبیعى در همه این موارد، به بروز بیمارى ها و عوارضى مى انجامد كه در مقوله بیمارى هاى انعقاد خون یا هموستاز مورد بحث قرار مى گیرند.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • دستگاه لنفی

    • تاریخ : یکشنبه 29 آبان 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    چطور دستگاه لنفاوی کار می‌کند؟

    چطور دستگاه لنفاوی کار می‌کند؟
    سلامت > آموزش  - همشهری آنلاین:
    دستگاه لنفاوی که بخشی از دستگاه ایمنی به حساب می‌آید، و از شبکه‌ای از مجاری ساخته شده است که مایع شفافی به نام لنف را منتقل می‌کنند.

    این دستگاه شامل بافت لنفاوی و عروق لنفاوی می‌شود که مایع لنف در آنها در مسیری یک طرفه به سوی قلب جریان پیدا می‌کند.(لنف از کلمه لاتین lympha به معنای آب گرفته شده است).

    بافت لنفاوی در بسیاری از اندام‌های بدن به خصوص گره‌های لنفاوی، و نیز در فولیکول‌های لنفاوی که در دستگاه گوارش وجود دارند، ‌مانند لوزه‌ها قرار دارد. دستگاه لنفاوی همچنین شامل همه ساختارهایی است که وظیفه گردش و تولید لنفوسیت‌ (سلول‌های لنفاوی) را به عهده دارند،‌ که شامل طحال،‌ تیموس،‌ مغز استخون و بافت‌های لنفاوی مرتبط با دستگاه گوارش می‌شوند.

     خون به طور مستقیم در سلول‌ها و بافت‌های پارانشیمی (اصلی)‌ بدن قرار نمی‌گیرد،‌ بلکه اجزای خون ابتدا از مویرگ‌ها خارج می‌شوند و به مایع بینابینی بافت‌ها بدل می‌شوند،‌ این مایع بینابینی با سلول‌های اصلی اندام‌ها در تماس است. لنف مایعی است که هنگام وارد شدن مایع بینابینی به رگ‌های لنفاوی اولیه در دستگاه لنفاوی تولید می‌شود. مایع لنف در مسیر شبکه رگ‌های لنفاوی حرکت می‌کند.

    حرکت لنف یا ناشی از انقباض درونی رگ‌های لنفاوی است یا در نتیجه فشار خارجی بر روی رگ‌های لنفاوی (مثلا به علت انقباض عضلات اسکلتی ) رخ می‌دهد.

     دستگاه لنفاوی کارکرد‌های مربوط به یکدیگر بسیاری دارد: این دستگاه مسئول برداشت مایع بینابینی از بافت‌ها است.  این دستگاه اسیدهای چرب و چربی‌ها را جذب و منتقل می‌کند،‌و به صورت "شیلوس" (chyle) وارد دستگاه گردش خون می‌کند.

     این دستگاه سلول‌‌های ایمنی را بین گره‌های لنفاوی و مغز استخوان نقل و انتقال می‌دهد.  لنف "سلول‌های ارائه‌کننده آنتی‌ژن" (APCs) مانند سلول‌های دندریتیک را حمل می‌کند و گره‌های لنفاوی می‌رساند و در آنجا پاسخ ایمنی در مقابل این آنتی‌ژن‌ها ایجاد می‌شود.  لنف همچنین لنفوسیت‌ها (سلول‌های لنفاوی) را از رگ‌های لنفاوی وابران که از گره‌های لنفاوی خارج می‌شوند، نیز حمل می‌کند.

    دستگاه لنفاوی را می‌توان به طور کلی به دو بخش دستگاه هدایت‌کننده لنف و بافت لنفوئیدی تقسیم کرد.

    دستگاه هدایت‌کننده

     دستگاه هدایت‌کننده، مایع لنف را حمل می‌کند و شامل رگ‌های لوله‌ای است که شامل مویرگ‌های لنفاوی، عروق لنفاوی و مجاری سینه‌ای لنفاوی چپ و راست می‌شود.

     بافت لنفوئیدی به طور عمده در ایجاد پاسخ ایمنی دخیل است و شامل لنفوسیت‌ها (سلول‌های لنفاوی) و سایر سلول‌های سفید خون می‌شود که در بافت همبندی که رگ‌ لنفاوی از آن می‌گذرد‌، قرار دارند. بخش‌هایی که بافت لنفوئیدی را که به  به صورتی متراکم با لنفوسیت‌ها پرشده است،‌ "فولیکول لنفوئیدی" می‌نامید.

    بافت لنفوئیدی یا ساختاری منظم به صورت گره لنفاوی دارد یا ممکن است به صورت فولیکول‌های لنفوئیدی پراکنده باشد،‌که به آن "بافت لنفوئیدی مرتبط با پوشش مخاطی" (MALT) می‌گویند.

    بافت لنفوئیدی

     بافت لنفوئیدی  که با دستگاه لنفاوی همراهی دارد در کارکردهای ایمنی دخیل است که از بدن در مقابل عفونت‌ها و گسترش سلول‌های سرطانی دفاع می‌‌کنند. این بافت شامل یک بافت همبندی است که انواع متفاوتی از سلول‌های سفید خون درون آن قرار گرفته‌اند،‌ و پرشمارترین این سلول‌ها لنفوسیت‌ها هستند.

     بافت لنفوئیدی بسته به مرحله رشد و بلوغ لنفوسیت‌های که در آن قرار دارد، ممکن اولیه، ثانیه یا ثالثه باشد (بافت لنفوئید ثالثه به طور مشخص حاوی تعداد بسیاری کمتری لنفوسیت است، و تنها هنگامی که آنتی‌ژن‌ها (عوامل خارجی مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها و مواد آلرژی‌زا) باعث تحریک آن و ایجاد التهاب شوند، نقش ایمنی ایفا می‌کند.

     اندام‌های لنفوئیدی اولیه

    اندام‌های لنفوئیدی اولیه یا مرکزی لنفوسیت‌ها یا سلول‌های لنفاوی را از سلول‌های پیش‌ساز نابالغ تولید می‌کنند. غده تیموس قفسه سینه  و مغز استخوان بافت‌های لنفوئیدی را تشکیل می‌دهند که در تولید  و انتخاب لنفوسیت‌ها دخیل هستند.

     اندام‌های لنفوئیدی ثانوی

    اندام‌های لنفوئیدی ثانوی یا محیطی لنفوسیت‌های بالغ غیرمتعهد را نگهداری می‌کنند و باعث تحریک پاسخ ایمنی برای مقابله با عوامل خارجی می‌شوند. اندام‌های لنفوئیدی محیطی محل‌هایی هستند که فعال‌شدن لنفوسیت‌ها بوسیله آنتی‌ژن‌ها (عوامل خارجی) در آنها صورت می‌گیرد. فعال شدن لنفوسیت باعث تکثیر دودمانی آن لنفوسیت و بلوغ آن از لحاظ تمایل به آن آنتی‌ژن خاص می‌شود. لنفوسیت‌های بالغ میان خون و اندام‌های لنفوئیدی محیطی رفت و آمد می‌کنند تا زمانی که با آن آنتی‌ژن خاص روبه‌رو شوند.

    بافت لنفوئیدی ثانوی محیطی را فراهم می‌کند که مولکول‌های خارجی یا مولکول‌های خودی تغییریافته (آنتی‌ژن‌ها) در آنها با لنفوسیت‌ها مواجه می‌شوند. نمونه شاخص این بافت‌ها گره‌های لنفاوی، فولیکول‌های لنفوئیدی در لوزه‌ها،‌ پلاک‌ها په‌یر (Peyer) در روده‌ها،‌ طحال، آدنوئیدها (لوزه سوم)، پوست و اندام‌های دیگری هستند که دارای "بافت لنفوئیدی مرتبط با پوشش مخاطی" (MALT) هستند.

    گره‌های لنفاوی

     یک گره لنفاوی یک مجموعه سازمان‌یافته از بافت لنفوئیدی است که مایع لنف در مسیرش برای ریختن به جریان خون از آن می‌گذرد. گره‌های لنفاوی با فاصله در طول دستگاه لنفاوی قرار دارند. چندین رگ لنفاوی آوران لنف را وارد گره لنفاوی می‌کنند و پس از گذر لنف از میان آن، لنف وارد یک رگ لنفاوی وابران می‌شود.

     

    lymphatic2

     

    گره لنفاوی در بخش خارجی‌اش به نام قشر یا کورتکس از فولیکول‌های لنفوئیدی تشکیل شده است، و  بخش درونی مغز یا مدولا  نامیده می‌شود، از همه جهات بوسیله قشر احاطه می‌شود، به جز بخشی که به آن ناف یا هیلوم می‌گویند. ناف به صورت یک فرورفتگی در سطح گره لنفاوی دیده می‌شود که لنفاوی کروی یا تخم‌مرغی شکل را به صورت یک اندام لوبیایی شکل درمی‌آورد.

    رگ‌ لنفاوی وابران به طور مستقیم از ناف گره لنفاوی خارج می‌شود. شریان‌ها و وریدها ار طریق خونی که از ناف گره لنفاوی وارد و خارج می‌شود، آن را تغذیه می‌کنند.

     فولیکول‌های لنفاوی مجموعه‌های متراکمی از لنفوسیت‌ها هستند، که شمار،‌اندازه و نحوه قرارگیری آنها بر حسب وضعیت کارکردی گره لنفاوی متفاوت است. برای مثال فولیکول‌ها هنگام مواجهه با یک آنتی‌ژن خارجی به طور قابل‌توچهی گسترش پیدا می‌کنند. انتخاب سلول‌های B که به طور اختصاصی با آنتی‌ژن وارد شده مقابله می‌کنند، در مرکز زایای این گره‌های لنفاوی صورت می‌گیرد.

     گره‌های لنفاوی به طور خاص در میان‌سینه (مدیاستینوم) در قفسه سینه، گردن،‌لگن، زیربغل، کشاله ران و همراه با عروق خونی در روده‌ها بیش از جاهای دیگر بدن وجود دارند.

    رگ‌های لنفاوی

     رگ‌های لنفاوی رگ‌های لوله‌ای هستند که مایع لنف را به خون باز می‌گردانند و حجم مایع از دست از خون در حین تشکیل مایع بین‌بافتی را جایگزین می‌‌کنند. این رگ‌های لوله‌ای را مجاری لنفاوی یا لنفاتیک‌ها هم می‌نامند.

     انتقال اسید‌های چرب

    رگ‌هال لنفاوی  به نام لاکتئال‌ها در پوشش مجرای گوارش به خصوص روده کوچک وجود دارند. با اینکه اغلب مواد مغذی جذب‌شده در روده کوچک وارد وریدها می‌شوند تا نهایتا از طریق ورید اصلی باب (پورت) برای پردازش به کبد بروند،‌چربی‌ها وارد دستگاه لنفاوی می‌شوند و نهایتا از طریق یک مجرای لنفاوی به نام مجرای سینه‌ای وارد گردش خون می‌شوند.

    البته در مورد استثنائاتی هم وجود دارد،‌ چربی‌های از نوع تری‌گلیسیریدهای با زنجیره متوسط ( که استرهای اسید چربی گلیسرول هستند) به طور غیرفعال از دستگاه گوارش وارد شبکه وریدی باب (پورت) می‌شوند. مایع لنف که از مجاری لنفاوی روده کوچک منشا می‌گیرد و غنی از چربی است، را شیلوس (chyle) می‌نامند. مواد مغذی که وارد گردش خون می‌شوند،‌ در کبد پردازش می‌شوند،‌و پس از آن از کبد وارد جریان خون عمومی می‌شوند.

    هنگامی خون در بدن گردش می‌کند،‌مایع از رگ‌های خونی به میان بافت‌های بدن نشت می‌کند. این مایع مهم است زیرا غذا را به سلول‌ها می‌رساند و مواد زائد را به جریان خون باز می‌گرداند(مایع بین‌بافتی).

    دستگاه لنفاوی یک شبکه یک طرفه است و مایع بین‌بافتی را به خون باز می‌گرداند.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • تالاموس

    • تاریخ : شنبه 28 آبان 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    سلام دوستان خواستند راجع به تالاموس مطالبی بنویسم از این به بعد مطالبی در باره فیزیولوژی مغز و اعصاب اینجا می گذارم.

    تالاموس

    دو توده قرینه از ماده خاکستری است که درون بخش میانی ماده سفید نیمکره های مخ قرار دارد.

     بطن سوم مغز  در میان دو توده تالاموس قرار دارد رابطی از میان بطن سوم می گذرد و دو توده تالاموس را به یکدیگر وصل میکند.

    هر تالاموس از طریق صفحات عمود از ماده سفید به بخشهای جلویی و طرفی تقسیم بندی میشود و هر بخش متشکل از هسته های تا لا موسی می باشد.

    عملکرد تالاموس

    تمام پیامهای حسی از گیرنده های حسی به غیر از بویایی  از تالاموس عبور میکنند و در تالاموس با نورونهای قشر  سیناپس میدهند. با ورود تکانه های حسی به تالاموس احسا سهای کلی و مبهم  به صورت خوشایند یا نا خوشایند  پدید می آ ید که بعدا در ارتباط با قشر وضوح مییابد تالاموس علاوه بر ارتباط  با گیرنده های حسی و  قشر مخ با هسته های قا عده ای . هیپوتالاموس  مخچه و ساقه مغز  نیز ارتباط دارد. کنترل حرکات ماهیچه صورت  در حالات عواطف شدید  مانند خشم و ترس بر عهدهتالاموس می باشد. 
    نویسنده عشرت بیدرانی کارشناس ارشد فیزیولوزی پزشکی
    منبع :فیزیولوژی گایتون
    فیزیولوژی3 دانشگاه پیام نور



    ادامه مطلب
  • نویسنده : عشرت بیدرانی
  • سوالات وپاسخ تشریحی زیست شناسی کنکور 90ازسوال 1 تا سوال 22

    • تاریخ : پنجشنبه 12 آبان 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    سوال1- همه ی كانال هال پروتئینی كه در غشای سلول های جانوری قرار دارند، ...............

    1)می توانند به طور غیر تخصصی عمل كنند

     2)به مولكول های آب اجازه عبور دهند.

     3)فقط در موقع عبور برخی مواد باز می شوند.

     4)همیشه باز اند و مولكول های كوچك را عبور می دهند.

     پاسخ: گزینه 2. مولكول آب مولكول كوچكی است و می تواند از همه ی كانال های پروتئینی عبور كند.

     رد گزینه 1: برخی از كانال ها غیر تخصصی هستند نه همه آنها.

    رد گزینه 3: برخی همیشه باز هستند و برخی فقط در مواقع عبور برخی مواد باز می شوند.

     رد گزینه 4: به دلیل ذكر شده در گزینه 3 رد می شود.

    *******************************************************************

    سوال2- در كشت بافت ، ماده ای كه به همراه اكسین ریشه زایی را تحریك می كند ، در كشاورزی برای ................ مورد استفاده قرار می گیرد.

    1)بازدارندگی رشد جوانه های جانبی

     2)افزایش مدت نگهداری میوه ها

     3)درشت كردن میوه های بدون دانه 4

    )تسهیل در برداشت مكانیكی میوه ها

    پاسخ: گزینه 2 : در كشاورزی از سیتوكینین به همراه اكسین برای تحریك ریشه زایی استفاده می كنند. یكی از موارد كاربرد سیتوكینین افزایش مدت نگه داری میوه ها می باشد.

    رد گزینه 1: بازدارندگی رشد جوانه های جانبی یكی از نقش های اكسین است.

     رد گزینه 3: برای درشت كردن میوه های بدون دانه از ژیبرلین استفاده می شود.

    رد گزینه 4: برای تسهیل در برداشت مكانیكی میوه ها از اتیلن استفاده می كنند.

    ******************************************************************

     سوال 3 – به طور معمول در باكتری هایی كه كروموزوم كمكی دارند ، به تعداد مولكول های DNA ، ................... وجود دارد.

    1)دوراهی همانند سازی 2

    )ژن مقاومت نسبت به آنتی بیوتیك

    3)جایگاه شروع همانند سازی

     4)جایگاه تشخیص آنزیم محدود كننده

     پاسخ: گزینه 3 : منظور از كروموزوم كمكی همان پلازمید است. پلازمید یك مولكول DNA حلقوی می باشد كه شبیه كروموزم اصلی (DNA حلقوی) دارای یك جایگاه همانند سازی می باشد. نتیجه اینكه هر مولكول DNA چه كروموزوم كمكی باشد و چه كروموزوم اصلی باشد ، دارای یك جایگاه همانند سازی می باشد و از این نظر تعداد آنها برابر است.

     رد گزینه 1: به ازای هر جایگاه همانند سازی 2 دوراهی همانند سازی ایجاد می شود.

    رد گزینه2 : ژن مقاومت به آنتی بیوتیك در برخی از پلازمید ها وجود دارد نه همه آنها.

    رد گزینه 4 : جایگاه تشخیص آنزیم محدود كننده بستگی به نوع آنزیم محدود كننده دارد و ممكن است برای آنزیمی بیش از یك جایگاه تشخیص وجود داشته باشد.

     **********************************************************

    سوال 4 – کدام جاندار در محیط زیست خود بیشتر اوقات به تکیه گاه چسبیده است، دستگاه گردش خون ندارند و مواد غذایی مورد نیاز خود را با گوارش برون سلولی و درون سلولی تامین می کند؟

    1)هیدر                   2)اسفنج                  3)کشتی چسب                  4)کپک مخاطی سلولی

     پاسخ: گزینه 1: هیدر می تواند از تکیه گاه جدا شود و بیشتر اوقات چشبیده است و گوارش آن"ابتدا برون سلولی و سپس درون سلولی " می باشد.

    رد گزینه 2: گوارش در اسفنج درون سلولی است.

    رد گزینه3 : کشتی چسب فقط در دوران نوزادی شناور است و در بقیه عمر ثابت است.

    رد گزینه 4: جانداری متحرک است و ثابت نیست.

    ******************************************************************

    سوال 5: کدام عبارت به درستی بیان شده است:

    1)از وظایف پیک های شیمیایی دستگاه درون ریز جانوران پر سلولی ، برقراری هموئوستازی است.

    2)هورمون های آزاد کننده و مهار کننده ی هیپوتالاموس ، ترشحات هیپوفیز پیشین و پسین را تنظیم می کنند.

    3)گیرنده ی برخی هورمون های آمینو اسیدی بر خلاف گیرنده های استروییدی در غشای سلول هدف قرار دارد.

    4)اپی فیز که توسط ساقه ی کوتاه از هیپوتالاموس آویزان به نظر می رسد، احتمالاً در تنظیم ریتم های شبانه روزی نقش دارد.

    پاسخ: گزینه 1: یکی از نقش های هورمون ها یا پیک های شیمیایی برقراری هومئوستازی است.

    رد گزینه 2: هورمون های آزاد کننده و مهار کننده ی هیپوتالاموس ، فقط ترشحات هیپوفیز پیشین را تنظیم می کنند.

    رد گزینه 3: گیرنده ی اکثر هورمون های آمینو اسیدی بر خلاف گیرنده های استروییدی در غشای سلول هدف قرار دارد.

    رد گزینه 4: هیپوفیز که توسط ساقه ی کوتاه از هیپوتالاموس آویزان به نظر می رسد، احتمالاً در تنظیم ریتم های شبانه روزی نقش دارد.

    *******************************************************************

    سوال6- در چرخه ی سلولی نارون ، در مرحله ی ......................

    1)G2 ، یک جفت ساتریول شروع به همانند سازی می کنند.

    2)S  ، کروماتین حداکثر فشردگی و تراکم را پیدا نکرده است.

    3)سیتوکینز ، صفحه ی جداکننده ، دیواره ی سلولی است که غشا ندارد.

    4)پروفاز ، کروموزوم های قابل رویت و رشته های دوک ، درون هسته شکل می گیرند.

    پاسخ: گزینه ی 2.نارون یک موجود یوکاریوت است ولی چون جزء گیاهان عالی است سانتریول ندارد.در مرحله ی S کروماتین در حال همانند سازی است و حداکثر تراکم و فشردگی را ندارد.

    رد گزینه 1: نارون سانتریول ندارد.فقط خزه ها و سرخس ها سانتریول دارند.

    رد گزینه 3: در دو طرف صفحه ی جداکننده غشا وجود دارد.

    رد گزینه 4:تشکیل دوک درون هسته فقط در قارچ ها اتفاق می افتد.

    *******************************************************************

    سوال 7: کدام عبارت در مورد قلب انسان سالم و بالغ به درستی بیان شده است.؟

    1)زایش تحریکات طبیعی قلب در سرتاسر بافت گرهی صورت می گیرد.

    2)انتشار تحریک از دهلیز ها به بطن ها ، فقط از طریق بافت گرهی ممکن است.

    3)گره دوم بزرگتر از گره اول است و بویسله رشته های از بافت گرهی به یکدیگر مربوط اند.

    4)سرعت انشتار تحریک در الیاف دیواره ی بین دو بطن ، بیش از شبکه ی گرهی دیواره ی میوکارد است.

     

    پاسخ: گزینه 2: بین دهلیز ها و بطن ها یک لایه بافت عایق وجود دارد و تنها از طریق بافت گرهی با هم ارتباط دارند.

    رد گزینه 1: زایش تحریکات طبیعی فقط از گره سینوسی – دهلیزی صورت می گیرد.

    رد گزینه 3: گره اول از گره دوم بزرگ تر است.

    گزینه 4: سرعت انتشار در شبکه ی گرهی دیواره میوکارد زیاد است.

    ******************************************************************

    سوال 8: کدام عبارت نادرست است؟

    1)نوتروفیل ها و ماکروفاژها دارای تعداد زیادی لیزوزوم می باشند.

    2)نوتروفیل ها از نظر ساختار و عملکرد به لنفوسیت ها شباهت زیادی دارند.

    3)بازوفیل ها همچون ماستوسیت ها می توانند در واکنش های آلرژیک شرکت نمایند.

    4)ماکروفاژها مانند نوتروفیل ها قادر به انجام حرکات آمیبی در بافت های آسیب دیده هستند.

     

    پاسخ: گزینه 2: نوتروفیل ها با عمل فاگوسیتوز با میکروب ها ی مهاجم مقابله می کنند در حالی که لنفوسیت ها با تولید پادتن این کار را انجام می دهند . بنا براین مشابه نیستند.

    رد گزینه 1: هر دوی نوتروفیل و ماکروفاژ با فاگوسیتوز انجام داده و تعداد زیادی لیزوزوم دارند.

    رد گزینه 3: بازوفیل ها و ماستوتسیت ها هر دو با تولید هیستامین در واکنش های آلرزیک شرکت می کنند.

    رد گزینه4: ماکروفاژ ها و نوتروفیل ها هر دو قادر به انجام حرکات آمیبی در بافت آسیب دیده هستند.

     ****************************************************************

    سوال9- با تبدیل ..................... ، انرژی لازم برای افزودن گروه فسفات به  ADP فراهم می شود.

    1)NADH به +NAD در هنگاه تثبیت دی اکسید کربن

    2)ترکیب پنج کربنی به ترکیب  چهار کربنی در چرخه ی کربس

    3)گلوکز به ترکیب شش کربنی فسفات دار در گام اول گلیکولیز

    4)مولکول سه کربنی به قند سه کربنی در مرحله اول تاریکی فتوسنتز

     ****************************************************************

    پاسخ: گزینه 2: در تبدیل مولکول های چهار کربنی به مولکول سه کربنی ATP  تولید می شود.

    رد گزینه1: این واکنش با تولید ADP همراه است.

    رد گزینه3: این واکنش با تولید ADP همراه است.

    رد گزینه4: این واکنش با مصرف ATP و  تولید  ADP همراه است.

    *****************************************************************

    سوال 10 – گیاه گوجه فرنگی ، برای هدایت مواد معدنی به سلول هایی نیاز دارد که..... دارند.

    1)اندامک های تغییر شکل یافته

    2)باریک و طویل هستند و انشعاب

    3)غشای سلولی و انتهای مخروطی

    4)دیواره ی سلولی و پایانه ای با منافذ بزرگ

    پاسخ: هدایت مواد معدنی در گیاهان بر عهده آوند های چوبی است که سلول های آن مرده اند و همه اجرای خود را از دست داده و فقط دیواره ی سلولی آنها باقی مانده است. لذا گزینه 4 درست است ویژگی آوند های چوبی داده شده است.

    رد گزینه 1:اندامک های تغییر شکل یافته از ویژگی های اوند آبکش است.

    رد گزینه 2:باریک و طویل بودن ویژگی تراکئید هاست ولی انشعاب دار نیشتند.

    رد گزینه 3: داشتن غشای سلولی از ویژگی های اوند آبکش است.

    ******************************************************************

    سوال 11-کدام عبارت نادرست است؟

    LH نوعی هورمون گلیکوپروتئینی است که ..........................................

    1)با فعال کردن پیک دومین وارد عمل می شود.

    2)همراه با FSH ترشح تستوسترون را تحریک می کند.

    3)در رشد بیشتر فولیکول تخمدان و ترشح استروژن نقش دارد.

    4)قبل از تخمک گذاری ، مقدار آن در خون به دلیل خود تنظیمی مثبت افزایش می یابد.

    پاسخ:   ترشح هورمون تستوسترون در بیضه توسط سلول های بینابینی و تحت تاثیر هورمون LH صورت می گیرد. لذا گزینه 2 نادرست است.

    ***************************************************************

    سوال 12- اوگلنا .....................

    1)در انتهای دو تاژک بلندش ، لکه ی چشمی دارد.

    2)از طریق هم یوغی و مبادله ی مواد ژنی تولید مثل می کند.

    3)ارتباط خویشاوندی آشکاری با تاژکداران جانوری دارد.

    4)پوشش سلولزی دارد که اغلب با سیلیس پوشیده شده است.

     

    پاسخ: گزینه 3 : ا.گلنا با تاژکدادران جانوری ارتباط نزدیکی دارد.

    رد گزینه 1:یک تاژک آن بلند و تاژک دیگر آن کوتاه است.

    رد گزینه2:از طریق میتوز تولیدمثل می کند.

    رد گزینه4: داشتن پوشش سلولزی همراه با لایه سیلیسی از ویژگی تاژکداران جانور مانند است.

     *****************************************************************

    سوال 13- ضمن انجام فرآیند های هوازی ، ................... از تجزیه ی گلوکز در درون سیتوسل تولید می شود.

    1)سیتریک اسید                2)ترکیب دو کربنی            3)دی اکسید کربن          4)ترکیب سه کربنی دوفسفاته

    پاسخ:منظور از تجزیه گلوکز در درون سیتوسل همان "گلیکولیز" است. و از بین واکنش های داده شده فقط گزینه 4 مربوط به گلیکولیز است.

    رد گزینه 1:تولید اسید سیتریک در درون میتوکندری صورت می گیرد.

    رد گزینه2:تولید ترکیب دو کربنی در درون میتوکندری صورت می گیرد.

    رد گزینه3: دی اکسید کربن طی واکنش های چرخه ی کربس و درون میتوکندری صورت می گیرد.

     *****************************************************************

    سوال 14- در کبوتر ، بالک بخشی از ............ است.

    1)بازو                              2)ساعد                           3)پنجه                        4)مچ

    پاسخ: طبق شکل 5-8 صفحه ی 112 زیست شناسی سال دوم گزینه ی 3 درست است.

    *****************************************************************

    سوال 15- کدام عبارت صحیح است؟

    1)در رشته های میلین دار ، انتقال پیام عصبی به صورت جهشی انجام می گیرد.

    2)عدم تمرکز پرتوهای نوری بر یک نقطه ی شبکیه ، می تواند نشانه ی آستیگماتیسم باشد.

    3)در گوش انسان ، امواج صوتی در مجاری نیمدایره به پیام عصبی تبدیل و به مغز ارسال می شود.

    4)در روی زبان انسان پنجاه تا صد جوانه چشایی وجود دارد و هر جوانه ، هزازران سلول چشایی دارد.

    پاسخ: گزینه 2.:در آستیگماتیسم پرتوهای نوری روی یک نقطه شبکیه مترکز نمی شود.

    رد گزینه 1: انتقال جهشی فقط در رشته هایی صورت می گیرد که گره رانویه داشته باشند.

    رد گزینه3: مجاری نیمدایره مربوط به حس تعادل است نه حس شنوایی.

    رد گزینه4:در روی زبان هزاران جواه چشایی وجود دارد و هر جوانه پنجاه تا صد سلول چشایی دارد.

    ***************************************************************

     سوال 16-کدام جاندار  در چرخه ی زندگی خود نمی تواند سلول جنسی تاژک دار تولید نماید؟

    1)کاهوی دریایی     2)کپک نوروسپورا      3)کپک مخاطی پلاسمودیومی     4)پلاسمودیوم مولد مالاریا

    پاسخ: گزینه 2: حاصل تولید مثل جنسی و غیر جنسی کپک نورسپورا کراسا هاگ می باشد که فاقد تاژک است.

    رد گزینه 1: کاهو در یایی در تولید مثل جنسی به روش تناوب نسل گامت دو تاژکی تولید می کند.

    رد گزینه 3: کپک مخاطی پلاسمودیومی در هنگام تنش های محیطی با روش جنسی گامت های دو تاژکی تولید می کند.

    رد گزینه 4: در چرخه زندگی پلاسمودیوم مولد مالاریا سلول های جنسی تاژکدار دیده می شوند.

    ******************************************************************

     سوال17- کدام عبارت نشان دهنده ی یک جاندار تراژنی نمی باشد؟

    1)گندمی که تنها به روش تفنگ ژنی اصلاح شده است.

    2)انسانی که بار ها ژن سازنده ی آنزیم دستگاه ایمنی را در یافت کرده است.

    3)انسانی که فقط ، محصول ژن فاکتر انعقادی VIII را دریافت کرده است.

    4)برنجی که توانایی تولید مقادیر بالای بتاکاروتن و آهن را کسب کرده است.

     

    پاسخ: گزینه 3: جاندار تراژنی به جانداری گفته می شود که ِیک ژن خارجی دریافت کرده باشد.

    در یافت محصول ژن از جمله فاکتور انعقادی VIII شامل تعریف جاندار تراژنی نمی باشد.

    در سایر گزینه ها ژن انتقال می یابد ، بنابراین جاندار تراژن محسوب می شوند.

    *******************************************************************

    سوال 18: کدام عبارت نادرست است؟

    در بررسی ساختار مولکول ها به کمک پراش پرتو X ، .......................

    1)تهیه ی بلور از جسم ضرورتی ندارد.                  2)ساختار مولکول قابل تشخیص است.

    3)فیلم در پشت جسم قرار می گیرد.       4)تجزیه و تحلیل سایه ی مولکول ممکن نمی باشد.

    پاسخ: گزینه 1: برای بررسی ساختار به کمک پراش پرتو  X تهیه بلور از جسم ضروری است.

    بقیه گزینه ها درست هستند.

    **************************************************************

    سوال 19- هر باکتری که دارای ...................... است ، ...................دارد.

    1)پیلی – ریبوزوم                                                    2)غشای پلاسمایی – دیواره ی سلولی

    3)ناحیه ی نوکلوئیدی – آندوسپور                          4)دیواره ی پپتیدوگلیکانی – تنفس هوازی

    پاسخ: گزینه 1: برخی باکتری ها پیلی دارند ولی همه ریبوزوم دارند ، بنابراین  این جمله درست است.

    رد گزینه 2: همه غشای پلاسمایی دارند و لی بیشتر دیواره سلولی دارند.

    رد گزینه 3: همه ناحیه ی نوکلوئیدی در همه وجود دارد و لی بعضی اندوسپور دارند.

    رد گزینه 4: دیواره ی پپتیدوگلیکانی در یوکاریوت ها وجود دارد و برخی تنفس هوازی دارند.

     ******************************************************************

    ۲۰-با توجه به mRNA ی مقابل ، چهارمین کدون وارد به جایگاه A ، .................. و سومین آنتی کدون وارد به جایگاه P ریبوزوم .................. است.

    ........ CGA . CGU . AUG . CGG . UAC . UGC . UUC . CAC . UGA. .......

     1)ACG - UGC          

    2)UAC - UUC

    3)UAC - AAG

    4)AUG - UUC

    پاسخ: گزینه ۴.  ترجمه از رمز AUG  شروع می شود و زمانیکه AUG به عنوان اولین کدون در جایگاه P قرار دارد کدون CGG  اولین کدون در جایگاه A قرار دارد حال کدون چهرامی که وارد جایگاه A قرار خواهد گرفت UUC خواهد بود. سومین کدونی که وارد جایگاه P می شود UAC می باشد که آنتی کدون آن AUG خواهد بود.

    **********************************************************

    سوال ۲۱- شکل فرضی مقابل ، بخشی از مراحل تشکیل ............. را نشان می دهد.

    ۱)پروتال از هاگ سرخس

    ۲)هاگ از اسپوروفیت خزه

    ۳)آندوسپرم از بافت خورش کاج

    ۴)دانه ی گرده ی نارس در کیسه گرده ی شاه پسند.

    پاسخ: گزینه ۲:در شکل دو نکته مجود دارد.اول اینکه سلول در حال تقسیم سانتریول دارد پس نمی تواند مربوط به گیهان عالی باشد یعنی دو گزینه ۳ و ۴ رد می شوند. دوم اینکه در شکل تتراد ها از هم جدا می شوند پس تقسیم میوز صورت گرفته است.با توجه به اینکه پروتال سرخس هاپلویید است لذا نیازی به تقسیم میوز ندارد و فقط میتوز صورت می گیرد.

    ******************************************************************

    سوال ۲۲- چگونگی آزاد شدن هیستامین از ماستوسیت، همانند ............. است.

    ۱)تراوش اوریک اسید به کپسول بومن

    ۲)ترشح پتاسیم به لوله ی پیچ خورده ی دور

    ۳)خروج پتاسیم از نورون در هنگام پتانسیل عمل

    ۴)خروج استیل کولین از نورون پیش سیناپسی

    پاسخ:گزینه ۴.خروج هیستامین از ماستوسیت و خروج استبل کولین از نورون پیش سیناپسی هر دو با فرآیند اگزوسیتوز صورت می گیرد که نوعی انتقال فعال است. در حالیکه بقیه موارد از طریق انتشار صورت می گیرند.



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه
  • اطلاعیه

    • تاریخ : پنجشنبه 5 آبان 1390
    • موضوع :
    • نظرات

    اطلا عیه

    با سلام به اطلاع همکاران می رساند جلسه گروههای آموزشی زیست شناسی روز سه شنبه دهم آبان ماه 1390 از ساعت سه الی چهار ونیم در محل تربیت معلم باهنر برگزار می گردد
    سخنران جلسه دکتر یعقوبی و آقای باغینی پور می باشد



    ادامه مطلب
  • نویسنده : فاطمه فقیه